Orta Fırat bölgesindeki meteorolojik kuraklık ve kuraklık parametrelerinin en uygun olasılık dağılımları, Türkiye

Doğaya, insana ve su ile ilişkisi bulunan her alana etkisi bulunan kuraklık tespit edilmesi, takip edilmesi ve tüm dünya için planlanması gereken doğal, karmaşık ve ciddi bir afettir. Bu tezde, orta Fırat havzasının kuraklık ve kuraklık parametrelerinin en iyi marjinal dağılımları analiz edilmiştir. Havzada bulunan 29 meteorolojik istasyonun 1-, 3-, 6-, 9- ve 12-aylık meteorolojik kuraklık analizi Standart Yağış İndeksi (SPI), Standardize Yağış-Evapotranspirasyon İndisi (SPEI) ve Keşif Kuraklık İndeksi (RDI) kuraklık indisleri ile hesaplanmıştır. Bu kuraklık endeksleri kullanılarak hesaplanan kuraklık süreleri ve şiddeti serileri Lognormal, Weibull, Gamma, Normal, Lojistik ve Üstel marjinal dağılımlara uyduruldu. Tüm zaman ölçeklerinde kuraklık süresi ve şiddeti için en uygun dağılımlar Kolmogorov-Smirnov (K-S), Cramer-von Mises (CvM), Akaike Bilgi Kriteri (AIC), Bayesian Bilgi Kriteri (BIC) ve Maksimum Olabilirlik (ML) uygunluk testleri ile belirlendi. Orta Fırat Havzası genelinde çoğunlukla ıslak ve hafif kurak periyotlarının olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra havzada şiddetli kuraklıklar da görülmüştür. Kuraklık şiddetinde kısa zaman periyotlarında (1-, ve 3-aylık) en uygun dağılımların Gamma ve Weibull dağılımları, uzun zaman periyotlarında (6-, 9-, ve 12-aylık) ise çoğunlukla Lognormal dağılımın en uygun dağılım olduğu görülmüştür. Kuraklık süresi serilerinde ise tüm zaman periyotlarında Lognormal dağılımın en uygun marjinal dağılım olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Meteorolojik Kuraklık, SPI, SPEI, RDI, Marjinal Dağılım, Orta Fırat Havzası, Uygunluk Testi