Metil alkol zehirlenmelerinin incelenmesi ve mortaliteye etki eden faktörlerin belirlenmesi

Amaç: Metanol zehirlenmesi ile acil servise başvuran hastaların demografik verilerini, laboratuvar bulgularını, uygulanan tedavileri ve klinik sonlanımlarını incelemeyi amaçladık. Çalışmada ikincil olarak hemodiyaliz ihtiyacını ve mortaliteyi öngörmedeki değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntem: Bu çalışma Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisi'ne 1 Ocak 2010 ile 15 Kasım 2022 tarihleri arasında metanol zehirlenmesi ile başvuran 18 yaş ve üzeri 64 hastanın dahil edildiği retrospektif kesitsel bir çalışmadır. Çalışmamızda dahil edilen hastaların demografik verileri, vital bulguları, laboratuvar parametreleri, etkilenen uç organ durumları, klinik sonlanım durumları ve uygulanan tedaviler incelenmiştir. Bulgular: Çalışmada yer alan hastaların yaş ortalaması 47,7±12,0 yıl idi. Hastaların 59'u (%92,2) erkekti ve 35'i (%40,6) ev yapımı alkol almıştı. En sık başvuru şikayeti %39,1 (n=25) oranı ile görme bozukluğu olarak saptandı. Hastaların 52'sine etanol tedavisi, 50'sine antidot tedavisiyle birlikte hemodiyaliz tedavisi, 49'una diğer tedavilere ek olarak bikarbonat ve 23'üne diğer tedavilere ek olarak steroid tedavisi verildiği tespit edildi. Uç organ etkilenimlerine göre en çok etkilenen sistemin santral sinir sistemi olduğu bulundu (n=29, %45,3). 30 günlük ölüm oranı %29,7 (n=19) olarak saptandı. Yaşayan ve ölen hasta gruplarının laboratuvar sonuçları karşılaştırıldığında sodyum, potasyum, kreatinin, pH, bikarbonat, baz eksisi, laktat, anyon açığı ve osmolarite değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı idi. ROC analizi sonuçlarına göre mortaliteyi belirlemede pH, laktat, anyon açığı, bikarbonat, baz eksisi değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı değişkenler olduğu belirlendi. Ayrıca bu değişkenlerin hemodiyaliz ihtiyacını belirlemedeki etkinlikleri değerlendirildiğinde pH, bikarbonat ve anyon açığı parametrelerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi. Sonuç: Metanol zehirlenmesi ciddi mortalite ve morbidite nedeni olan bir durumdur. Hastalarda pH, laktat, bikarbonat, baz eksisi ve anyon açığı mortaliteyi öngörmede değerlendirilebilecek parametrelerdir. Yine hastalarda hemodiyaliz tedavisi ihtiyacını belirlemede pH, bikarbonat ve anyon açığı değerlendirilebilecek parametrelerdir.