Metotreksat ile oluşturulan böbrek doku hasarına karşı Lactobacillus rhamnosus GG.'nin etkileri

Metotreksat (MTX), çeşitli otoimmün hastalıkların ve malignitelerin tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir kemoterapötik ajandır. Ancak, uzun süreli kullanımı, başta böbrekler olmak üzere birçok organda oksidatif strese bağlı doku hasarına neden olabilir. Lactobacillus rhamnosus GG. (LGG), antioksidan ve antienflamatuvar özelliklere sahip olduğu gösterilmiş bir probiyotik mikroorganizmadır. Bu çalışma, MTX'in sıçanların böbrek dokularında neden olduğu oksidatif hasara karşı LGG'nin potansiyel koruyucu etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, rastgele seçilmiş dört gruba ayrılan 32 adet erkek Sprague-Dawley sıçanını içermektedir: kontrol grubu; 20 mg/kg tek doz intraperitonal MTX alan deney grubu; beş gün boyunca 1×10⁹ CFU/gün oral doz alan MTX+LGG1 grubu ve beş gün boyunca 5×10⁹ CFU/gün oral doz alan MTX+LGG5 grubu. Altıncı günde aç bırakılmış sıçanlar aneztezi altında kesildiler. Sıçanlardan kan ve böbrek doku örnekleri alındı. Doku örnekleri oksidatif stres, antioksidan savunma, iyon dengesi ve böbrek fonksiyon parametreleri açısından analiz edildi. MTX uygulaması, serum üre, ürik asit ve kreatinin düzeylerini, böbrek lipid peroksidasyonunu, reaktif oksijen türlerini, ileri okside protein ürünlerini, nitrik oksit ve hidroksiprolin düzeylerini önemli ölçüde artırırken, glutatyon düzeylerini düşürdü. Antioksidan enzimler olan katalaz, süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz, glutatyon redüktaz, glutatyon-S-transferaz ile Na+/K+-ATPaz ve paraoksonaz aktiviteleri önemli ölçüde azalırken, laktat dehidrojenaz, karbonik anhidraz, ksantin oksidaz, miyeloperoksidaz ve arginaz aktiviteleri yükseldi. Bu etkiler, MTX grubuna düşük ve yüksek dozlarda LGG verildiğinde tersine döndü. Bulgular, LGG'nin MTX'in neden olduğu oksidatif böbrek hasarına karşı etkili bir biyokoruyucu ajan olabileceğini ve bu etkinin muhtemelen redoks dengesinin yeniden sağlanması ve membran bütünlüğünün korunmasıyla ilişkili olduğunu göstermektedir.