Metropol kentin çeperindeki eski bir gecekondu mahallesinin dönüşüm dinamikleri: İzmir-Buca Kuruçeşme Mahallesi örneği

Hızlı nüfus artışı ve kırdan kente göç olguları, kentsel alanlarda birçok sosyal, ekonomik ve kültürel değişimi meydana getirmiştir. Bu değişimlere bağlı olarak ise kentsel alanlarda çeşitli mekansal ve toplumsal sorunlar ortaya çıkmıştır. Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde karşımıza çıkan gecekondu olgusu ise bu sorunların başında gelmektedir. Türkiye'de 1950'li yıllarda öne çıkan iç göçle belirginleşen gecekondulaşma olgusu, 1960'lı ve 1970'li yıllarda büyük bir sorun haline gelmiş ve metropol kentlerde gecekondu mahalleleri yaygınlaşmıştır. İzmir de söz konusu dönemde gecekondu mahallerinin yaygınlaştığı bu metropollerden birisidir. Başlangıçta kent merkezine yakın alanlarda kurulan gecekondu mahalleleri, zaman içerisinde artan iç göç dalgasının da etkisiyle kentin çeperlerine doğru yayılma göstermiştir. Nitekim Buca İlçesinin Kuruçeşme Mahallesi de söz konusu alanlardan birisidir. Bununla birlikte Kuruçeşme Mahallesi son on yılda çok hızlı bir dönüşüm geçirmektedir. "Kentsel Dönüşüm" uygulaması adı altında mahalle içindeki gecekondular hızla yıkılmakta ve her köşe başında inşaatlar yükselmektedir. Buca'nın hiçbir mahallesinde bu kadar yoğun bir inşaat süreci yaşanmamaktadır. Bu çalışma kapsamında, Kuruçeşme Mahallesi'nde elde edilen bulgular ışığında, metropol kentin çeperindeki eski bir gecekondu mahallesindeki, kentsel ranta dayalı dönüşüm dinamikleri birçok sosyolojik boyutuyla analiz edilmiştir.