Miftâhü'l-Cennet şerhi (Metin- inceleme- sözlük)

Miftâh'ül Cennet ya da Miftâhu'l-Cenne, cennetin anahtarı anlamına gelmektedir. 14. yüzyılın ikinci yarısıyla, 15. yüzyılın başında yaşamış âlim bir şair olan Ahmed-i Dâî tarafından Lü'lü' Paşa adına Arapçadan Türkçeye tercüme edilen bir akaid kitabıdır. Sekiz bölümden meydana gelen eser Türkçeye tercüme edildikten sonra o kadar beğenilir ki pek çok müstensih tarafından yeniden yazılır. Ancak eser bir bütün olarak yazıldığı gibi az çok farklılıklar gösteren nüshaları da vardır. Bu nüshalardan birkaçı Süleymaniye Kütüphanesindedir (Esad Efendi, nr. 1726; Fâtih, nr. 2853; Bağdatlı Vehbi Efendi, nr. 1565). Üzerinde çalıştığımız metnin müstensihi Mustafa Ömer El-Vasfi'dir. Yaptığımız çalışmalarda Mustafa Ömer El-Vasfi hakkında hiçbir kaynakta herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Biz bu çalışmada öncelikle Miftâh'ül Cennet Şerhini transkripsiyon (çevri-yazı) alfabesiyle yazdık. Daha sonra, eserin yazıldığı dönemin kelime kadrosunu ortaya koymak amacıyla sözlük dizinini yaptık. Sözlük dizininden sonra eserin mütercimi Ahmed-i Dâî'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verdik. Bundan sonraki bölümde, metnin dil incelemesi yapılmıştır. Miftâh'ül Cennet Şerhi içerisinde geçen, Türkçe kelime ve eklerde ünlülerin yazılışı, ünsüzlerin yazılışı, anlamlarına ve yapılarına göre cümleler, ad durum ekleri, zaman ve kip ekleri ile çekim ekleri, bizzat metinden şevahit gösterilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Miftâh'ül Cennet Şerhi, çeşitli adlarla bilinen; özellikle duası ve bu duanın ne anlama geldiği konularında kitap ve makale yazılan, ancak dil hususiyetleri üzerinde pek çalışılmamış bir dinî eserdir. Bu çalışmanın, Miftâh'ül Cennet Şerhi üzerine çalışma yapmak isteyenlerle eserin yazıldığı dönemin dil özellikleri hususunda çalışacaklara bir şekilde kaynak olmasını diliyoruz.