Migrenöz vertigo, migren ve meniere hastalığında VEMP bulgularının değerlendirilmesi

Amaç: Baş ağrısı ve/veya baş dönmesi yakınmaları olan migren, migrenöz vertigo ve Meniere hastalarına, uyarılmış vestibüler miyojenik potansiyel (vestibular evoked myogenic potentials [VEMP]) testi uygulayarak, Meniere hastalığı ile migrenöz vertigo arasındaki fizyopatolojik ilişkinin, Meniere hastalarının asemptomatik kulağında ve migren hastalarında subklinik vestibüler etkilenmenin, Meniere hastalarında işitme ile vestibüler fonksiyon arasındaki ilişkinin araştırılması.Yöntem: Çalışmaya; 26 migrenöz vertigo, 26 Meniere hastalığı, 22 migren olgusu ile baş ağrısı ve baş dönmesi yakınması olmayan 27 sağlıklı olgu dahil edilmiştir. Meniere hastalığı grubunda, işitme eşiklerine göre erken ve geç Meniere hastalığı alt grupları oluşturulmuştur. Olgulara 500 Hz tone-burst uyaran ile ICS-CHARTER işitsel potansiyel odyometri cihazı kullanılarak monoaural VEMP testi uygulanmıştır. Migren olgularına görsel stimülasyon düzeneği ile baş ağrısı stimülasyonu uygulanarak elde edilen VEMP yanıtları ayrı olarak kaydedilmiştir. Gruplarda VEMP yanıtlarının elde edilemediği olguların yüzdeleri ile VEMP yanıtı elde edilenlerde eşik uyaran şiddeti, p13 latans süresi, n23 latans süresi, interpeak amplitüd değeri ve amplitüd asimetri oranının ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Gruplar arası değerlendirmede Bonferonni düzeltmeli Kruskall-Wallis Varyans Analizi, grupların ikili karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi, bağımlı grupların karşılaştırılmasında Wilcoxon testi ve yanıt elde edilemeyenlerin dağılımının değerlendirilmesinde ki-kare testi kullanılmıştır. Tüm analizler % 95 güven aralığında yapılmıştır ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.Bulgular: Kontrol grubunda tüm olgulardan VEMP yanıtı elde edilebilmişken, migren grubunda 9 kulakta (% 20,4), migrenöz vertigo grubunda 5 kulakta (% 9,6), Meniere hastalığı tanısı olan 11 kulakta (% 35,5) ve Meniere hastalığı grubunda Meniere hastalığı tanısı almamış 3 kulakta (% 14,2) yanıt elde edilememiştir. Yanıt elde edilemeyen kulakların dağılımında; kontrol grubu ile diğer gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Meniere hastalığı tanısı olan kulaklarda, kontrol grubundaki kulaklara göre eşik uyaran şiddeti daha yüksek olarak saptanırken, latans süreleri açısından farklılık gözlenmemiştir. Meniere hastalığı tanısı olan kulaklarda, interpeak amplitüd değeri ortalaması kontrol grubuna göre daha düşük olarak hesaplanmıştır ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Migrenöz vertigo grubunun kontrol grubu ile karşılaştırılmasında, latans süreleri açısından anlamlı farklılık saptanmazken, eşik uyaran şiddeti daha yüksek, interpeak amplitüd değeri azalmış ve amplitüd asimetri oranı artmış olarak bulunmuştur. Migren grubunda kontrol grubuna göre interpeak amplitüd değeri daha düşük ve latans süreleri daha kısa bulunmuştur. Meniere hastalığı ile migrenöz vertigo grubu karşılaştırıldığında, aralarında tüm parametrelerde anlamlı farklılık belirlenmemiştir. Migren olgularının baş ağrısı stimülasyonu öncesi ve sonrasındaki VEMP kayıtları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Meniere hastalarının sağlam ve hasta kulakları arasında, VEMP yanıtı elde edilemeyen kulakların dağılımı ve VEMP parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Erken ve geç Meniere hastalığı alt grupları arasındaki VEMP parametrelerinde anlamlı farklılık saptanmazken, geç Meniere hastalığı alt grubunda VEMP kaydı alınamayan olgu oranı daha yüksek olarak saptanmış olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.Sonuç: Migrenöz vertigo grubunda elde edilen bulgular, periferik vestibüler etkilenme lehine değerlendirilirken; migrenöz vertigo ve Meniere hastalığı gruplarında elde edilen yanıtların karşılaştırılmasında farklılık saptanmaması ise aralarındaki fizyopatolojik bağlantıyı destekler nitelikte görülmüştür. Migren grubunda subklinik vestibüler etkilenme saptanırken, baş ağrısı stimülasyonu sonrası bulgularda değişiklik olmaması; stimülasyon öncesinde saptanan subklinik etkilenmenin, atak ile artmadığını düşündürmekle birlikte, uygulanan migren stimülasyon düzeneğinin vestibüler sistemi aktive edecek etkinlikte olamamasına da bağlı olabileceği düşünülmüştür. Meniere hastalarının sağlam ve hasta kulakları arasında, VEMP yanıtı elde edilemeyen kulakların dağılımı ve VEMP yanıtı elde edilenlerde parametrelerin karşılaştırılmasında farklılık saptanmaması, Meniere hastalarının sağlam kulaklarında asemptomatik sakküler etkilenme bulgusu olarak yorumlanmıştır. Meniere hastalarının işitme eşikleri ile VEMP yanıtları arasında ilişki saptanmamış olup, işitme fonksiyonunun vestibüler fonksiyondan bağımsız progresyon gösterdiği ortaya konulmuştur. Meniere hastalarında vestibüler fonksiyonun ve asemptomatik kulağın prognozunun VEMP testi ile takibi düşünülebilir. Baş ağrısı ve/veya baş dönmesi yakınması olan hastaların ayırıcı tanısı aşamasında; VEMP testinde kısa latans süresinin saptanması migren tanısına, yüksek eşik ve azalmış interpeak amplitüd değerleri saptanması odyolojik patolojik bulgu mevcut değil ise migrenöz vertigo tanısına, odyolojik patolojik bulgu mevcut ise Meniere hastalığı tanısına yönlendirici olabileceği düşünülmüştür.Anahtar kelimeler: VEMP, Migrenöz Vertigo, Migren, Meniere Hastalığı