Mikrobiyal hyaluronik asit üretimi ve tarımsal atıkların hyaluronik asit üretiminde değerlendirilebilirliğinin araştırılması

Hyaluronik asit (HA) β-1,3 ve β-1,4 glikozidik bağı ile bağlanmış olan, canlı vücudunda bazı yaşamsal aktiviteleri gerçekleştiren, ticari olarak değerli bir polimerdir. Bu çalışmada HA üretiminde kullanılabilecek farklı mikroorganizmaların araştırılması, fermantasyon ortamında tarımsal atıkların kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi ile hyaluronik asit üretim koşullarının optimizasyonu amaçlanmıştır. S.thermophilus, S. epidermidis, E. durans, E. gallinarum, S. mutans ve S. warnei HA üretimi açısından incelenmiştir. Tarama deneyleri ile HA üretimi yaptığı belirlenen bakteriler ile optimizasyon çalışmalarına devam edilmiştir. Plackett Burman deney tasarımı ile üretimde etkili faktörlerin belirlenmesinden sonra cevap yüzey yöntemi ile optimum üretim koşulları belirlenmiştir. Üretimi etkileyen en önemli faktörler sıcaklık, pH, çalkalama hızı ve iz mineraller olarak bulunmuştur. En yüksek üretim miktarları S. thermophilus P4 88,0 mg/L ve S. mutans 1a21 85,0 mg/L olarak bulunmuştur. Optimum üretim koşulları belirlendikten sonra peynir altı suyu, melas, şilempe ve zeytin posasının üretimde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Üretilen hyaluronik asit hyaluronidaz enzimi ve FTIR ile tayin edilmiştir. Deneylere alınan bakterilerin HA üretiminde kullanılabilecekleri ve değerlendirilen tarımsal atıkların HA besiyerinde karbon ve azot kaynağı olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.