Milli Görüş'ten Ak Parti'ye Türkiye'de İslamcı siyasetin dönüşümü

Osmanlı Devleti'nin son döneminde ortaya çıkan İslamcılık diğer çağdaşı akımlar gibi doğrudan bir siyasal partiye dönüşmeden, günümüze kadar siyasi partiler üzerinde bir etkiye sahip olmuştur. Türkiye'de İslamcı siyasetin tarihsel seyrinde bu etkiyi taşıyan kurumsal yapı Milli Görüş Hareketi (MGH) olmuştur. Bu siyasi gelenek çok partili yaşama geçildikten sonra siyasal talepleriyle görünür olmaya başlayan muhafazakar eğilimlerin temsilciliğini üstlenmiştir. 2001 yılına kadar bütünlüğünü muhafaza eden bu gelenek, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AK Parti) kurulmasıyla sonuçlanacak bir ayrışma yaşamıştır. Türkiye'de İslamcı siyasetin kurumsallaşmasında bir aktör olarak MGH geleneğinde yaşanan bu ayrışma süreci bu araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Uzun bir tarihsel siyasal tecrübeyi temsil eden MGH geleneğinin birçok siyasal sorunun karşısında bütünlüğünü korumasına karşın, AK Parti'nin kurulmasıyla sonuçlanan ayrışma süreci kurumsalcı bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Araştırma, siyasal kurumsallaşma bağlamında İslamcı siyasetin nasıl bir tecrübeye sahip olduğu ve tarihsel süreç içerisinde Türk siyasal yaşamının gelişimine bağlı olarak nasıl bir dönüşüm geçirdiğini anlamak bakımından önemlidir. İslamcı siyaset geleneğinin hangi sosyo-politik ortamda geliştiği ve bu geleneğin siyasal patikasını sürdüren MGH ile AK Parti arasındaki ilişki süreklilik ve ayrışma ekseninde ele alınmıştır. Kurumsal siyasal merkez karşısında MGH'nin yaşadığı meşruiyet krizinin 28 Şubat postmodern askeri mühahalesiyle derinleşmesi, AK Parti'in MGH'den kurumsal olarak ayrışma süreci ve kurumsal merkez karşısında meşru bir siyasal kimlik üretme arayışı olarak muhafazakar demokrasi söylemi siyasal kurumsallaşma bağlamında incelenmiştir. Araştırmanın bütüncül bir perspektif içinde ele alınmasını sağlamak için tarihsel karşılaştırmalı araştırma yöntemi ile ilk elden destekleyici nitel verilere ulaşmaya imkan vermesi bakımından ayrışma sürecine tanıklık etmiş kişilerle derinlemesine mülakat yöntemi kullanılmıştır.