Milli mücadele döneminde eşme (1919-1923)

ç Ege Bölgesinde bulunan Usak ilinin Esme ilçesi cografi konumundan dolayı ilkçaglardan beri çesitli uygarlıkları barındırmıs, Selçuklular, Türk Beylikleri ve Osmanlı Devletinin Sınırları içinde kalmıstır. 15 Mayıs 1919 'da zmir'in isgal edilmesiyle, demiryoluna yakın olması ve azınlık nüfusunun az olması sebebiyle, Kuvayı Milliye Hareketlerine öncülük etmis, önemli merkezlerden birisi olmustur. Aynı zamanda Milli Mücadele döneminin baslangıcında Bekir Sami Bey kısa bir süre karargâh olarak Esme'yi kullanmıs ve bu sırada Mustafa Kemal Pasa ile haberlesmesini burada yürütmüstür. 28 Haziran 1920 'de Yunanlılar tarafından ilk defa isgal edilmis, 11 Temmuz 1920`de isgalden kurtulmustur. 05 Agustos 1920`de ikinci kez isgal edilmistir. stiklal savasımızın zaferle sona ermesi üzerine, isgalci Yunanlılar tarafından kıslaları ve hükümet konagı yakılmıs, böylece ilçe merkezi bir harabeye dönmüstür.3 Eylül 1922'de Kahraman ordumuzun Takmak'a girmesiyle, Esme düsman isgalinden kurtulmustur. Esme ilçesi Milli Mücadele döneminde çesitli çatısmaları görmüs ve isgal altında acı çekmis, Yunanlar tarafından yakılıp yıkılmıs, aynı zamanda Yunan isgallerine karsı basarılı mücadeleler vermistir.