Minyatür sanatında bilgisayar destekli şehir tasviri: Ankara örneği

Her dönem ve coğrafyaya göre farklı üslup ve yapılış teknikleriyle gelişen minyatür sanatı, diğer sanat dalları gibi 21. yüzyılda teknolojiyle gelişimine/değişimine devam etmektedir. Bu değişime bağlı olarak teknolojiden yararlanmak isteyen minyatür sanatçıları üretim hızını arttıracak veya kolaylaştıracak araştırma ve deneyimlere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu amaçla çalışmada "Bilgisayar Destekli Çizim Programı'yla" minyatür üslubuna uygun desenler ve kompozisyonlar tasarlanmış, bu tasarımlara uygulama yapılmıştır. Yazılımı mimari çizimler, dolayısıyla şehir tasvirleri için uygun olan AutoCAD programıyla Osmanlı minyatür sanatında şehir tasvirciliği olarak bilinen tarzda üç şehir tasarımı oluşturulmuştur. Evren olarak belirlenen Ankara'da simge yapılardan örneklem metoduyla seçilen Ak Köprü, Anıtkabir, Ankara Kalesi, Ankara Palas, Atakule, Cumhuriyet Müzesi, Hacı Bayram Veli Camii ve Türbesi, Julianus Sütunu, Kocatepe Camii, Kuğulu Park, Kurtuluş Savaşı Müzesi, Taceddin Camii ve Dergâhı oluşturulan kompozisyonlarda yer alacak yapılar olarak sınırlandırılmıştır. Adı geçen yapıların minyatür üslubuna uygun stilize çizimleri ve şehir tasvirlerini tamamlayan tabiat unsurları tek tek çizilerek elde edilen desenlerle üç farklı özgün Ankara şehir tasarımı oluşturulmuştur. Ankara şehir tasvirlerindeki mimari ve tabiat elemanlarının çizimleri, tasarım hâline getirilmesi ve renklendirme uygulamaları adım adım gösterilmiştir. Tasarımlardan biri dijitalde baskı alınarak sulu boyayla uygulama yapılmıştır. Minyatür sanatında oldukça zaman alan çizim, tasarım ve boyanacak kâğıda aktarma süreçlerinin CAD programlarıyla yapılmasının minyatür sanatında özgün eser üretimini hızlandırdığı görülmüştür. Yapılan uygulamayla CAD programlarının minyatür tasarımında azımsanmayacak bir zaman ve emek tasarrufu kazandırdığı, boyama aşamasında işçiliğin kalitesinde artış sağladığı görülmüştür. Aynı tasarım dijitalde renklendirilerek tamamen dijital özgün bir minyatür eser oluşturulmuş ve sonuçlar minyatür sanatına katkıları açısından değerlendirilmiştir. Dijital tasarımların öncesinde Ankara şehir tasarımlarının minyatür sanatına uygunluğunu temellendirmek amacıyla; minyatür üslubu, uygulama teknikleri ve minyatürde şehir tasvirleri kaynaklardan incelenerek görsel ögelerle açıklanmıştır. Anahtar kelimeler: Dijital minyatür tasarımı, Minyatürde biçim, Minyatür sanatı, Minyatürde şehir tasviri, Ankara minyatürü