Miyelodisplastik sendrom tanılı olgularda ortalama trombosit hacmi ve eritrosit dağılım genişliğinin prognoza etkisi

Amaç: Çalışmamızda miyelodisplastik sendrom tanılı olgularda ortalama trombosit hacmi ve eritrosit dağılım genişliğinin hematolojik yanıt ve tedavilere yanıttan bağımsız halen yaşayan ve ex olan hastalar ile arasındaki ilişkinin araştırılmasını amaçladık. Yöntem: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji polikliniğine 2011-2018 yılları arasında başvurmuş miyelodisplastik sendrom (MDS) tanılı 158 olgu dahil edildi. Olguların demografik, klinik, genetik, biyokimyasal ve International Prognostic Scoring System (IPSS)'e göre skor bulguları tanımlandı. Çalışmada hastaların başlangıç, 6. ay, 12. ay, 18. ay ve 24. ay kontrollerindeki tam kan sayımları [Hemoglobin (hgb), platelet (plt), nötrofil (ANS), ortalama trombosit hacmi (MPV), ortalama eritrosit dağılım genişliği (RDW)], kemik iliği yapılmış olgularda blast oranı ve karyotipik analizleri incelendi. MDS tanılı olguların bu verileri hematolojik yanıt durumu, halen yaşayan ve ex olan hasta gruplarına göre ayrılarak SPSS 19.0 programı ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmada MDS nedenli takip edilen olguların çoğunu kadın cinsiyet (%56,3) oluşturmaktaydı. Bu grubun yaş ortalaması 71,53±12,6 yıl olarak saptandı. Olguların %22,2'si düşük risk, %57,4'ü orta risk seviye 1, %13'ü orta risk seviye 2 ve %7,5'u yüksek risk grubundaydı. Takiplerinde olguların %47,5'unda hematolojik yanıt alınmış, %52,5 hastada yanıt gözlenmemişti. Yaşam durumu incelendiğinde hastaların %55,1'inin halen yaşadığı, %44,9'unun vefat ettiği saptandı. IPSS skoru ile hematolojik yanıt karşılaştırıldığında p<0,05 ile aralarında anlamlı farklılık saptandı. Hastaların iki yıllık takiplerindeki MPV değerleri hematolojik yanıt ile karşılaştırıldığında hematolojik yanıt alınan hastaların MPV değerlerinde anlamlı farklılık izlenmezken, hematolojik yanıt alınmayan hastalarda p < 0,05 ile anlamlı farklılık izlenmiştir. Hastaların 2 yıllık takiplerindeki RDW değerleri ile tedavilere yanıttan bağımsız halen yaşayan ve ex olan hastalarla karşılaştırıldığında ex olan hastalarda ileri derecede anlamlı sonuç (p < 0,001) elde edilmiştir. MPV ve RDW'deki yüzdelik değişimler değerlendirilerek hematolojik yanıt ile karşılaştırıldığında hematolojik yanıt alınan hastalarda %2,2 artış , alınamayan hastalarda %6,9'luk artış saptanmış olup aralarında anlamlı farklılık (p<0,05) gözlenmiştir. RDW'deki yüzdelik değişim tedavilere yanıttan bağımsız halen yaşayan ve ex olan hastalar ile karşılaştırılığında anlamlı farklılık saptanmıştır (p < 0,05). Sonuç: Miyelodisplastik sendrom ilişkili olgularda MPV ve RDW değerlerinin prognoza olan etkisini araştırdığımız bu çalışmada MPV ile hematolojik yanıt değerlendirildiğinde p < 0,05 ile anlamlı farklılık bulundu. Yaşam durumu ile MPV arasında ilişki kurulamazken RDW değeri ile ex olan hastalar arasında p=0,006 ileri derecede anlamlı ilişki bulunmuştur. Araştırmamızda MPV değeri günlük kullanımda MDS hastalarının takiplerinde kullanılabilecek basit, ucuz bir hemogram parametresi olup prognoz açısından umut vaat eden bir belirteçtir. Hastalarda kemik iliği incelemesi gibi invaziv işlemler olmaksızın takiplerinde sadece rutin kan tetkiklerine bakılarak MPV değerinde artış söz konusu olduğunda kötü prognoz açısından dikkate alınabilir. Sonucun daha iyi değerlendirilmesi için çalışmanın zayıf yönlerini de ortadan kaldıran büyük ölçekli kohort grup çalışmalarına gereksinim vardır.