Mobil uygulama destekli sağlığı geliştirme programının adölesanların obezite, fiziksel aktivite ve stres düzeyleri üzerine etkisi

Araştırmanın amacı; adölesan bireylerin sağlıklı seçimler yapmaları, sağlıklı yaşam biçimi davranışları geliştirmeleri ve kendi sağlık sorumluluklarını üstlenmeleri konusunda destekleyici bir müdahale olan, Mobil Uygulama Tabanlı Adölesan Sağlığını Geliştirme Programı (ASGE-FABES)'nın, adölesanların sağlıklı beslenme, obezitenin önlenmesi, fiziksel aktivite, stres yönetimi ve ruh sağlığı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Çalışmada ön test, son test ve takip ölçümlerini içeren "tekrarlayan ölçümlü" tasarım kullanılmıştır. Örneklemi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığına bağlı, Çanakkale Ortaokulu ve Canbulant Ortaokullarında öğrenim gören 11-15 yaş arası 76 (38 kişi deney ve 38 kişi kontrol) adölesan oluşturdu. Araştırmada 24 haftalık Mobil Uygulama Tabanlı Adölesan Sağlığını Geliştirme (ASGE-FABES) Programı uygulandı. Araştırma verileri "Sosyo-demografik Özellikler Bilgi Formu'', "Adölesan Beslenme Bilgi (ABEB) Ölçeği'', "Adölesan Fiziksel Aktivite Bilgi (AFAB) Ölçeği'', "Adölesan Yaşam Biçimi (AYB) Ölçeği'', "Adölesan Sağlıklı Yaşam Biçimi Seçimleri (ASYBS) Ölçeği'' ve "Yenilenmiş Çocuk Anksiyete ve Depresyon (ÇADÖ-Y) Ölçeği'' Mobil Uygulama Tabanlı (Asge-Fabes) Adölesan Sağlığını Geliştirme - Fiziksel Aktivite, Beslenme, Stres Yönetimi Programı kullanılarak toplandı. Veriler girişim öncesi ve girişim sonrası 1. Hafta, 3. ay ve 6. ay sonrası izlem olarak dört farklı zaman noktasında toplanmıştır. Çalışmaya katılan adölesanların, girişim öncesi tanıtıcı özellikleri, bilişsel ve davranışsal değişkenleri açısından benzerdi. Girişim sonrası deney ve kontrol grubunun BKI ve Kilo ortalamalarında anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Mobil Uygulama Tabanlı ASGE-FABES programı uygulanan deney grubunda, program sonrası fiziksel aktivite davranışları, beslenme ve fiziksel aktivite bilgi düzeylerinde ve sağlıklı yaşam biçimi seçimlerinde anlamlı artış saptandı. Anksiyete ve depresyon düzeylerinde anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç olarak, beslenme ve fiziksel aktiviteye ilişkin bilgi düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranış puanlarında da anlamlı düzeyde artış gözlenmiştir. Adölesanlarda, sağlık bilgilerinin geliştirilmesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kazandırılması için, fiziksel aktivite ve stres yönetimi gibi sağlık davranışlarını destekleyecek okul sağlığı hemşireleri, ebeveynler ve eğitimcilerin de dahil olduğu çok boyutlu, mobil uygulama tabanlı sağlığı geliştirme programlarının geliştirilmesi önerilmektedir