Morbid obez adölesanlarda vücut yağ dağılımı ile akciğer kapasitesi ilişkisinin değerlendirilmesi

Morbid obez adölesanlarda vücut yağ dağılımı ile akciğer kapasitesi ilişkisinin değerlendirilmesi Giriş ve Amaç; Obezite, vücutta depolanan yağ miktarının fazla olması olarak tanımlanır. Adölesanlarda görülme sıklığı ülkemizde artış göstermektedir. Bu yaş grubunda obezite nedenli hipertansiyon, tip 2 diabetes mellitus, hiperlipidemi, nonalkolik hepatosteatoz, kardiyovasküler hastalık ve solunum kapasitesinde azalma gibi komplikasyonlar görülebilmektedir. Bu çalışmamızda, adölesan dönem morbid obez olgularının vücut yağ dağılımının solunum fonksiyon kapasitesi, egzersiz ağırlık derecesi ile ilişkisi değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntem; Çocuk Endokrinoloji bölümünde takip edilmekte olan 10-18 yaş arası, vücut kitle indeksi (VKİ) oranı %140'un üzerinde morbid obezite tanılı 30 adölesan kız ve erkek olgu alındı. Morbid obez adölesan olguların vücut kitle indeksi (VKİ), biyoelektrisel impedans analiz (BİA), solunum fonksiyon testi (SFT) ve 6 dakika yürüme testi (6DKYT) retrospektif olarak değerlendirildi. Kontrol grubunda ise benzer yaş aralığında VKİ oranı %110'un altında olan ve çeşitli nedenlerle (göğüs ağrısı, solunum sıkıntısı, çarpıntı, psikojenik) SFT, 6DKYT ve BİA yapılmış ancak organik bir patoloji tespit edilememiş 30 sağlıklı adölesan olgunun verileri restrospektif olarak değerlendirildi. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, ağırlık, boy, VKİ, VKİ oranı, BİA, SFT ve 6DKYT parametreleri karşılaştırıldı. Bulgular: Yaş, cinsiyet ve boy değerleri gruplar arası benzerdi. Morbid obez grupta ağırlık, VKİ ve VKİ oranı kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (P<0,05). BİA ile her iki grupta da ölçülen tüm vücut yağ, kas ve kemik mineral ağırlığı, sağ-sol bacak, sağ-sol kol ve gövdenin yağ ve kas ağırlığı karşılaştırıldığında morbid obez grupta tüm parametreler kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). SFT parametrelerinden Fev1/FVC, PEF, MEF25 ve MEF75 değerleri morbid obez grubunda anlamlı düşük bulunurken, Fev1, FVC, MEF 50 ve MEF25-75 parametrelerinde gruplar arası anlamlı fark yoktu. 6DKYT parametrelerinde morbid obez olguların yürüyüş mesafe ortalaması anlamlı düşük, borg ölçeği içerisinde yer alan dispne parametresi anlamlı olarak yüksek iken kalp tepe atımı, SpO2 ve solunum sayısı arasında fark saptanmadı. Morbid obez grupta tüm vücut yağ ağırlığı ile 6DKYT sonrası solunum sayısı (SS) arasında anlamlı, orta derecede pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Gövde yağ ağırlığı ile 6DKYT sonrası SS arasında anlamlı, zayıf pozitif korelasyon saptandı (p:0,03). Sağ-sol bacak ve sağ-sol kol yağ oranı ile 6DKYT sonrası SS arasında anlamlı, orta derecede pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla p<0,05, p<0,05, p<0,05, p:0,02). Çalışmaya dahil edilen diğer parametrelerin birbirleriyle anlamlı korelasyonu bulunmadı. Sonuç: Morbid obez adölesanlarda solunum fonksiyonları olumsuz etkilemektedir. Vücut ve ekstremite yağ oran artışı ile solunum fonksiyonları olumsuz etkilenmektedir. Her ne kadar vücut kas oranı morbid obez grupta yüksek saptansa da azalmış solunum fonksiyonu olguların yürüyüş mesafesini, fiziksel aktivite düzeyini azaltmakta ve yaşam kalitelerini etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Morbid obezite, adölesan, biyoelektriksel impedans, akciğer kapasitesi, solunum fonksiyon testi, 6 dakika yürüme testi, 6DKYT