Motivasyonel görüşme programı'nın tip 2 diyabet tanılı yetişkinlerin hastalıkla başetme ve uyumlarına etkisi: Bir eylem araştırması

Amaç: Araştırmanın amacı, Roy Uyum Modeline göre yapılandırılmış motivasyonel görüşme programının Tip 2 diyabetes mellitus tanısı konmuş yetişkin katılımcıların hastalıkla başetme ve uyumuna etkisini incelemektir. Yöntem: Araştırma, nitel ağırlıklı araştırma desenlerinden eylem araştırması türlerinden özgürleştirici/geliştirici/eleştirel eylem araştırması olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Akdeniz Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniği'ne kayıtlı Tip 2 diyabetes mellitus tanısı konmuş yetişkin katılımcılar oluşturmuştur. Araştırma, Tip 2 Diyabetes mellitus tanısı konmuş 10 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik ve diyabete ilişkin bilgi formu, başetme ve uyum süreci ölçeği, Tip 2 diyabet öz-etkililik ölçeği ve diyabet özbakım aktiviteleri anketi kullanılarak ve Roy Uyum modelinde yapılandırılan motivasyonel görüşme oturumları ile toplanmıştır. Çalışmada hem nicel hem de nitel veriler elde edilmiştir. Nitel verilerin güvenirliği için kappa analizi, nicel verilerin güvenirliği için Cronbach Alpha ve nicel verilerin analizi için Friedman testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın sonunda Roy uyum modeline yapılandırılan motivasyonel görüşme oturumlarının tip 2 diyabetes mellitus tanısı konmuş katılımcıların başetme uyum, diyabet öz-etkililik ve diyabet özbakım aktiviteleri düzeylerinin artmasında etkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların metabolik değerlerinin (A1c, APG, LDL, Trigliserid, Kilo, BKİ) öntest, sontest ve izlem testi sonuçları üzerin de de olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Sonuç: Bulgulara dayalı olarak, Roy Uyum modeline yapılandırılan motivasyonel görüşme oturumlarının Tip 2 diyabetes mellitus tanısı konmuş yetişkin katılımcıların hastalıkla başetme ve uyum, diyabet öz-etkililik ve diyabet özbakım aktivitelerini arttırmada hemşirelik uygulaması olarak kullanılması önerilmektedir.