Avrupa donörlerinin yardım dağıtma sebepleri: Afrika?daki yardım alan ülkelerin enerji kaynaklarının rolü

Uluslararası akademik çevrede canlı tartışmalara yol açan en güncel konulardan biri, ülkelerin uluslararası kalkınma yardımı etmelerini motive eden faktörler ve amaçlardır. Bu çalışmada, Fransa, İngiltere, İtalya ve İspanya gibi donör ülkeler, Cezayir, Kenya, Fas, Sudan ve Uganda gibi ülkelere iki-taraflı kalkınma yardımının dağıtım prensipleri araştırılmaktadır. Bu sorun farklı bakış açılarından incelenmiş, ancak enerji kaynaklarının donör olan ülkelerin yardım dağıtımı hakkında verilen kararlara etkileri akademik literatürde yeterince alâka uyandırmamıştır.Bu doğrultuda mevcut çalışmanın hipotezi, enerji kaynaklarına sahip olan Afrika ülkelerine Avrupa donörleri tarafından daha çok yardım verilmektedir, çünkü Avrupa ülkelerinin enerji sevkiyatını çeşitlendirmek amacıyla daha çok yardım taahhüt ederek söz konusu Afrika ülkelerine ilgi göstermeleri ihtimali yüksektir. İşbu tahmin, 2007 yılında Avrupa Komisyon'un tarafından hazırlanan ve AB ülkelerinde enerji güvenliği ile ilgili Stratejik Enerji Raporu'na (Strategic Energy Review) dayanarak yürütülmektedir. Bu raporun temel önerilerinden birine göre, AB ülkeleri enerji sevkiyatlarını çeşitlendirme ve güvenliğini sağlama amacıyla Rusya ve Orta Doğu gibi istikrarsız bölgelerinin yerine, Orta Asya ve Afrika bölgelerine odaklanmaları gerekmektedir. Bu çalışmada yürütülen tahmine göre, bu rapor ve son zamanlarda enerji alanında olmuş olaylar (örneğin Avrupa'da 2006 ve 2008 gaz krizleri) AB ülkelerinin petrol ve gaz üreten Afrika ülkelerine odaklanmalarına neden olabilir. Sebeplerin arasında 2003?2007 döneminde fosil yakıtlarının artan fiyatları, büyüyen enerjiye yönelik talep, öngörülen petrol ve gaz rezerv miktarlarının azalması gibi nedenler de yer almaktadırlar. Donörlerin yardım dağıtımı ile ilgili alınan kararlarında birçok amaçları olmasından dolayı, enerji faktörünün dışında kalkınmaya yönelik olan ve olmayan çeşitli diğer faktörler birleşik hibrid modelinde yer almaktadırlar. Fakat bu çalışma donörlerin yardım dağıtımı ile ilgili kararlarını etkileyen bütün muhtemel faktörlerin ayrıntılı irdelenmesini içermemektedir.Son veri değerlendirilmesi iki çeşit grafiğe dayanarak yapılmaktadır. Birinci grafik grubu, her donör ülkesi için 6 grafik olmak üzere, 24 radar grafiği içeriyor. Bu grafik çeşidinin seçilme sebebi, birbirleriyle direkt karşılaştırılması uygunsuz olan verilerin görselleştirilebilmesidir. Enerji kaynaklarına sahip olan ve olmayan, yardım alan ülke grupları ayrı grafiklerde sunulmaktadır. İkinci grafik grubu, yardım dağıtımı ile ilgili eğilimi izlemek amacıyla çizgi grafiklerini içermektedir. İkinci grup dört grafikten oluşur. Her çizgi grafiği bir donör tarafından 2000?2008 yılları arasında dört tane seçilmiş yardım alan ülkeye, iki taraflı taahhüt edilmiş yıllık resmi kalkınma yardımında ki eğilimleri göstermektedir. İBu çalışmada uygulanan araştırma yöntemleri ampiriktir. Seçilmiş ülkeler için iki taraflı kalkınma yardım miktarları hakkında 2000?2008 verileri Just Plain Data Analysis prensibi uygulanarak analiz edilmektedir. İşbu prensip politik ve sosyal konularda kanıtları desteklemek ve örneklemek amacıyla, çoklu veri kaynaklarından elde edilmiş sayısal delilin derlemek ve göstermek için uygulanmaktadır. Çalışmanın amacı, dört donör ülkesi, beş yardım alan ülke ve 2000?2008 yılları için toplanılmış verilerin grafiksel sunumu ve analizidir. Referans kaynakları olarak birincil ve ikincil literatür kaynakları kullanılmaktadır. Birincil kaynaklar genel ekonomik, siyasal ve sosyal verileri, Afrika ülkelerinde petrol ve gaz kaynaklarının miktarı ve üretimi ile ilgili bilgiyi sağlıyorlar. Dünya Bankası, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ve Dünya Maden İstatistikleri (World Mineral Statistics) gibi kuruluşların veri tabanları kullanılmaktadır. İkincil kaynaklar işbu araştırma için çerçeve oluşturuyor ve araştırma konusunun önemini açıklıyor.Bu çalışma, resmi kalkınma yardımının başarısı ve verimliliği analizini kapsamamaktadır. Kalkınma yardımının tarihi, analizin arka planı olarak bulunmaktadır. Ayrıca, çalışmanın kapsamında çok taraflı yardımın analizi yer almamaktadır.