Muhammed b. Bedruddîn el-Münşî'nin Şerhu Mukaddimeti İbni'l-Cezerî adlı eseri (İnceleme-metin)

Muhammed b. Bedruddîn, Münşî lakabıyla meşhur olmuş; talebeliğe Manisa'nın Akhisar ilçesinde başladıktan sonra İstanbul'da çok değerli âlimlerden eğitim görerek icâzet almıştır. Osmanlı döneminde Mekke, Medine gibi çok önemli bölgelerde kadılık vazifesi yapan Münşî, çeşitli alanlarda değerli eserler vermiştir. Onun tecvîd ilmi alanında kaleme almış olduğu Şerh-u Mukaddimeti İbnü'l-Cezerî adlı çalışması da bahsi geçen teliflerdendir. Bu eser, İbnü'l-Cezerî Mukaddimesi'nin şerhi mahiyetinde olup Münşî'nin kendi ifadesiyle okumaya yeni başlayanlara yardımcı olması amacıyla kaleme alınmıştır. Müellif, söz konusu eserde, harflerin mahreç ve sıfatlarına değinmeden önce aslî harf, ses, hava ve ağızdaki dişlerin isimlerini tanıtmak suretiyle mahreç ve sıfat konusuna ön hazırlık yapmıştır. Mahreç ve sıfat konusuna geniş yer verdikten sonra da vakf-ibtidâ, lahn-ı hafî ve lahn-ı celî gibi konulara değinerek eserinin konularını zenginleştirmiştir. Bu çalışmadaki gaye, adı geçen müellif ve eserini tanıtmak suretiyle ilim dünyasına katkı sunmaktır. Müellif ve zikredilen eserini konu alan çalışma; giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmektedir. İlk bölümde eserin müellifi Muhammed b. Bedruddîn el-Münşî'nin hayatı incelenmiştir. İkinci bölümde müellifin teze konu olan Şerh-u Mukaddimeti İbni'l-Cezerî isimli eserindeki mevzûlar, klasik eserlerle son dönem kıraat ve tecvîd telifleri aracılığıyla açıklandıktan sonra Münşî'nin bu konular hakkındaki görüşlerine değinilmiştir. Tezin üçüncü ve son bölümünde DİA çeviri yazı alfabesi dikkate alınarak eserin transkripsiyon metnine yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise söz konusu eserin kapsadığı mevzûlarla ilgili genel bir değerlendirme yapılarak eserin Kur'ân eğitimine katacağı değerler ortaya konulmuştur. Böylece çalışmanın, bu sahada icra edilecek akademik çalışmalara kaynaklık yapmasına olanak sağlanmıştır.