Sosyal mesafe kısıtı altında ortak alan yerleşimleri için çok amaçlı matematiksel modelleme yaklaşımları

COVID-19 zaman zaman etkisi azalıp artsa da, hayatlarımıza girdiğinden beri alışkanlıklarımızı, yaşam tarzımızı ve belki hayata bakış açımızı belli bir oranda değiştirmiştir. Hayatlarımıza yeniden katılan "sosyal mesafe" kavramı sayesinde, kapalı ve kalabalık alanlarda, daha güvenli şekilde yerleşmeye ve pandemiye rağmen bir arada olmaya devam edebilmek amaçlanmıştır. Olabildiğince çok insanın, sosyal mesafe kurallarına uyarak, ortamdaki enfeksiyon riskinin minimize edilebileceği şekilde kapalı bir alana yerleşebilmesinin yollarının tartışıldığı bu tezde, matematiksel yöntemlerden faydalanılmıştır. Kişi sayısı, ortamdaki toplam enfeksiyon riski ve kişi başına düşen enfeksiyon risklerinin arasındaki ödünleşimlerden dolayı, çok amaçlı matematiksel modelleme kullanılmıştır. Literatürde epsilon kısıtı yönteminin gelişmiş versiyonları olarak bilinen, 4 farklı AUGMECON metodu, literatürde ilk kez bu tip bir probleme uygulanmıştır. 3 farklı sosyal mesafe metriği kullanılan problemde, gerçek hayattan alınan 1 büyük ve 4 küçük dataset verileri kullanılmıştır. GAMS optimizasyon programında yazılıp çözülen modeller sonucunda, 216 nokta ve daha büyük datasetlerinde AUG-R yönteminin süre ve sonuçlar bakımından güçlü olduğu keşfedilirken, daha küçük datasetlerde A-AUG2 yönteminin tercih edilmesinin daha iyi sonuçlar verdiği görülmüştür.