Münşeât-ı 'Osmâniye (inceleme-metin)

Bu tezin amacı, daha önce üzerinde bir çalışma yapılmamış olan Münşeât-ı 'Osmâniye adlı eseri günümüz harflerine aktardıktan sonra biçim ve içerik açısından inceleyerek tanımak ve tanıtmaktır. Eski Türk edebiyatı alanında münşeâtın ilk örnekleri XV. yüzyılda görülmeye başlamış ve XX. yüzyıla kadar bir edebî gelenek halinde devam etmiştir. Münşeât mecmû'aları, resmî ve özel yazışma ile ilgili mektuplar, manzum mektuplar, nutuk, 'arz-ı hâl gibi türlerden oluşur. Böylece tıpkı şiirleri toplayan divanlar gibi her çeşit nesri bir araya getiren bir tür olmuşlardır. İncelemiş olduğumuz münşeât metni de bu geleneğe verilecek örneklerdendir. Rüşdiye Mekteplerinde okutturulmak için yazılan bu mecmû'a içerisindeki mektup örnekleri yazılan makâma göre kullanılan dil ve üslûbun nasıl olması gerektiğini ve ayrıca Osmanlıda sosyal ilişkilerin boyutunu gösteren önemli bir eserdir. Beş bölümden oluşan çalışmamızda XIX. yüzyıl sonlarına kadar Eski Türk Edebiyatında nesir, inşâ ve münşeât kavramları üzerinde durulmuştur. Ardından Münşeât-ı 'Osmâniye hakkında bilgi verilmiş ve elimizde bulunan farklı tarihli iki matbû' nüshaların biçim ve içerik bakımından karşılaştırması yapılmıştır. Daha sonra metin biçim, içerik, dil ve üslûp bakımından incelenmeye çalışılmıştır. Son olarak Yeni Türk harflerine aktardığımız metin verilerek sonuç ve değerlendirmeyle çalışmamız bitirilmiştir. Çalışmanın sonuna kaynakça ve sözlük eklenerek tez tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Nesir, İnşâ, Münşeât, Mektup, Münşeât-ı 'Osmâniye.