Müzik öğretmeni adaylarının müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında başarılarını etkileyen faktörler ve başarı yönelimleri: Dokuz Eylül Üniversitesi örneği

Müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarının yürütüldüğü BMTU dersi mesleki müzik eğitiminde temel alan derslerinden biridir. Bu derste edinilen bilgi ve beceriler, mesleki müzik eğitiminde yer alan diğer derslere de olumlu yönde etki sağlar. Bu araştırmada müzik öğretmeni adaylarının müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında başarılarını etkileyen faktörlerin ve başarı yönelimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı'nda eğitim görmekte olan 1, 2, 3 ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Müzik öğretmeni adaylarının başarı yönelimlerinin belirlenmesi için Elliot ve McGregor (2001) tarafından geliştirilen ve Akın (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan 2x2 Başarı Yönelimleri Ölçeği kullanılmıştır. Müzik öğretmeni adaylarının müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında başarılarını etkileyen faktörlerin saptanması için nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan görüşme tekniğinden yararlanılmış ve verilerin toplanması için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Müzik öğretmeni adaylarının müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında başarılarını etkileyen faktörlere ilişkin sonuçlar incelendiğinde, öğretmen adaylarının en çok piyano destekli solfej çalışmalarını tercih ettikleri, solfej okuma konusunda kendilerini daha başarılı buldukları, en çok solfej okumaktan zevk aldıkları, dikte yazma çalışmalarında başarılarını en çok etkileyen faktörün sınıf arkadaşlarının melodiyi mırıldanması olduğu ve bu durumun kendilerini olumsuz etkilediği, derste solfej okuma çalışmalarında ise en çok topluluk önünde okumaktan kaçınma davranışı sergiledikleri görülmüştür. Müzik öğretmeni adaylarının başarı yönelimlerine ilişkin sonuçlar incelendiğinde, öğretmen adaylarının en çok öğrenme yaklaşma, en az ise performans yaklaşma yönelimini benimsediği görülmüştür. Müzik öğretmeni adaylarının öğrenme kaçınma ve öğrenme yaklaşma başarı yönelimlerinde kadınların lehine anlamlı farklılık olduğu; sınıf düzeylerine göre başarı yönelimleri incelendiğinde öğrenme kaçınma yönelimi alt boyutundan aldıkları puanlarda anlamlı farklılık olduğu ve 1. sınıfların 4. sınıflara göre daha fazla öğrenme kaçınma yönelimini benimsediği; müziksel işitme, okuma ve yazma çalışmalarında kendilerini en başarılı gördükleri alana göre başarı yönelimleri incelendiğinde, müziksel yazma alanında kendini başarılı bulanlara göre müziksel okuma alanında kendini başarılı bulanların lehine performans yaklaşma ve performans kaçınma alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu; lisans öncesinde müziksel işitme, okuma ve yazma eğitimi alma durumları ve çalışma sürelerine göre başarı yönelimleri incelendiğinde ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür.