Müziksel işitme okuma ve yazma araştırmalarının incelenmesi: Bir sistematik derleme çalışması

Ülkemizde gerek disiplinler arası gerekse sadece müzik eğitimi alanında birçok derleme çalışması yapılmış olmakla beraber, "müziksel işitme eğitimi"ni esas alan sistematik derleme ve içerik analizi çalışmaları yok denecek kadar azdır. Bu yöntemle yapılacak olan araştırmaların artması ve zaman aralıklarıyla güncel olarak literatüre sunulmasının, farklı açılardan literatüre hakim olan araştırmacılar sayesinde alandaki birçok noktaya ışık tutabileceğine inanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı; müziksel işitme okuma ve yazma (MİOY) eğitimini ele alan araştırmaların kapsamlı bir şekilde incelenerek, MİOY eğitiminin mevcut durumunu artı eksileri ve kronik problemlerle beraber ortaya koymaktır. Araştırmada, belirli bir probleme yönelik verileri kriterler dahilinde inceleyip sentezleyebilmek adına "sistematik derleme" yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, MİOY ile ilgili lisanüstü tez ve makaleler (n=143) oluşturmaktadır. Araştırmaların veri kaynaklarını ise, belirlenen anahtar kelimeler doğrultusunda "Google Scholar" ve "YÖK Tez Merkezi" veri tabanları oluşturmuştur. Veri tabanları dahilinde tespit edilen çalışamalardaki makaleler (tezden makaleye dönüştürülenler hariç) alt problemlere veri oluşturabilme durumu, sayıları ve kategorize edilebilme durumlarının göz önünde bulundurulması sonucunda kapsam dışı (n=34) bırakılarak örneklem grubunda değerlendirilmemiştir. Geriye kalan 109 lisansüstü tez, çeşitli dahil etme/dışlama kriterleri ve PRISMA protokolündeki adımlar doğrultusunda 54 çalışmaya indirgenerek bu çalışmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Örneklem grubundaki çalışmalar kriterlere göre düzenlenip sınıflandırılmış, "içerik analizi" ve "betimsel analiz" yöntemleri beraber kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda; MİOY alanındaki çalışmaların yirmi yıllık bir süre göz önünde bulundurulduğunda görece az olduğu, dikte uygulamaları ve teknolojik uygulamalara yönelik materyallerin incelenmediği, psikomotor becerilerin ise tam olarak ölçülemediği ancak çeşitli ölçek ve işitme testlerinin alanyazına kazandırıldığı belirlenmiştir. Bunların yanında dersin diğer çalgı dersleri ile ilişkisinin kuvvetlendirilmesi, öğrenci tutumlarının ise olumsuz olduğu durumlar belirlenerek buna yönelik bir öğretim programı oluşturulması gerektiği, derse yönelik birçok kronik problemin devam ettiği fakat bu problemlerin bazı alt boyutlar özelinde giderek azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Müziksel İşitme, Müziksel Okuma, Müziksel Yazma, Sistematik Derleme, Müzik Eğitimi