Müziksel yeteneğin ölçümü

ÖZET Müzik yeteneğini ölçmek üzere algılama ve performans alanında dünyada bir çok standartlaştırılmış test geliştirilmiştir. Bu testler ülkemizde büyük bir çoğunluk tarafından tanınmamakta ve bu konuyla ilgili ölçme araçları geliştirmeye yönelik çalışmalara pek rastlanmamaktadır. Bu araştırma, Müzik Eğitimi Anabilim Dallan giriş yetenek sınavlarını sorgulayarak, bu konuda dünyada kullanılan ölçekleri tanıtmak ve bunun ışığında müziksel algılama ve performansı ölçen ölçme araçları geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklem gurubunu Gazi Üniversitesi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dallarında bireysel çalgı eğitimi dersini veren 55 öğretim elemanı, 2002- 2003 öğretim yılı girişli 1 14 öğrenci oluşturmaktadır. Öncelikle problem durumunu açığa kavuşturmak için müzik eğitimi anabilim dalları giriş yetenek sınavlarının müziksel işitme alanına ait puanlan standart bir ölçme aracı olan Seashore Müziksel Yetenek Ölçümleri ve Müziksel Algılama Testi puanlarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Müziksel Algılama Testine ilişkin geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucu pozitif ve anlamlı bulunmuştur. Öğrencilerin müziksel algılama ölçeği puanlan, Seashore müziksel yetenek ölçümleri puanlan ve giriş yetenek sınavlarındaki müziksel işitme alanına ait puanlan ile bir dönendik müzik teorisi ve işitme eğitimi dersi ortalamaları karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar sonucunda öğrencilerin müziksel algılama testinden aldıkları puanlar ile müzik teorisi ve işitme eğitimi dersindeki basan puanlan arasında pozitif yönde, anlamlı; Seashore Müziksel Yetenek Ölçümlerinden aldıkları puanlar ile müzik teorisi ve işitme eğitimi dersindeki basan puanlan arasında pozitif yönde, anlamlı; GYS'nin müziksel işitme alanından aldıkları puanlar ile müzik teorisi ve işitme eğitimi dersindeki basan puanlan arasında pozitif yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur.Araştırmanın bir başka boyutunu oluşturan müziksel performans alanında yapılan değerlendirmelere ilişkin durum tespitine ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla Müzik Eğitimi Anabil im Dallarında görev yapan 55 öğretim elemanı tarafından anket cevaplanmış ve bulgular istatistiksel işlemlerle tablolar haline getirilmiştir. Öğretim elemanlarının büyük bir çoğunun standart ölçekleri hiç tanımadığı, geliştirdikleri bir ölçekten kısmen yararlandıkları ve bu ölçeklerin standart bir ölçekte olması gereken özellikleri taşımadığı görülmüştür. Bunun dışında giriş yetenek sınavlarının çalgı ve ses atanma ait puanlarla bir dönemlik bireysel çalgı ve ses eğitimi dersi ortalamaları karşılaştırılmıştır. Araştırmanın müzik eğitimi anabilim dallarında öğrenim görecek öğretmen adaylarının müzik yeteneğinin sağlıklı belirlenmesine ışık tutarak daha nitelikli eğitimin sağlanmasına katkıda bulunacağı düşünülmektedir.