Müzikte aralık kavramının elektrogitara uygulanmasında CAGED sistemi kullanımı

Elektrogitar, tarihsel geliĢim çizgisinde kökleri çok eski telli çalgılara dayanan ve günümüzde birçok müzik türünde farklı iĢlevlerde kullanılan, çok yönlü bir çalgı olarak kendini göstermiĢtir. Amplifikatör ve efekt cihazlarının da yardımıyla zengin tını olanaklarına sahip olan elektrogitar, 1950‟lerde baĢlayan yaygın kullanımından beri özellikle gençler arasında en popüler çalgılardan biri haline gelmiĢtir. Bu özelliklerine rağmen mevcut elektrogitar eğitim biçimlerine bakıldığında, icraya yönelik olarak, genel iĢleyiĢte, kısa müzik cümlesi örnekleriyle beraber verilen teknik ağırlıklı çalıĢmalar sunulduğu gözlemlenmektedir. Bu durum, elektrogitar gibi çoksesli, etkileĢimli ve doğaçlama içeren müzik türlerinde sıkça kullanılan bir çalgının icrasında kısıtlılıklar oluĢturabilmektedir. Bu tez çalıĢmasında, icra süreci için daha kapsamlı, aĢamaları arasında etkileĢim bulunan bütünsel bir model önerilmektedir. Müzikte aralık kavramı, hem müzik nitelikli seslerin algılanmasındaki süreçte iĢitsel kavrayıĢa olan etkisiyle, hem de icrada kullanılan akor ve dizi gibi müzik teorisi unsurlarının oluĢumundaki rolüyle, oluĢturulmak istenen modelin iki temel bileĢeninden biridir. Bu kavram ses perdelerinin ayrıĢtırılıp zihinde tanımlanmasına olanak sağlar. Elde edilen tanımlamaların, çalıĢmanın diğer bileĢeni olan CAGED sisteminin kullanımıyla elektrogitar klavyesine aktarılmasının sistematik detaylarını ve faydalarını ortaya koymak çalıĢmanın amacını oluĢturmaktadır. Bu amaca yönelik olarak, önce müzikte aralık kavramının tanımı, tarihsel geliĢimi ve bu geliĢim sürecine paralel evrilen uyuĢumluluk ve uyuĢumsuzluk kavramları teorik bir çerçeve oluĢturularak iĢlenmiĢtir. Sonrasında, aralığın uygulama aĢamasında kullanılan aralığın boyutu ve niteliği ile dizi ve akor dereceleri kavramları açıklanmıĢ olup, ele alınan tüm kavramlar karĢılaĢtırmalı gösterim için bir çizelgede bir araya getirilmiĢtir. ĠĢitme ve ses perdesi algısı ile ilgili bölümde, ses perdeleri arasında oluĢan aralıkların, müziksel iĢitme süreci ve eğitimi konuları ıĢığında nasıl zihinde ayrıĢtırılıp, tanımlandığı açıklanmıĢtır. Bunu takiben, müzik teorisi içindeki önemli unsurlar olan dizilerin ve akorların oluĢumunda aralıkların rolü iĢlenmiĢ olup, elektrogitarı tanıtan bir bölümün ardından CAGED sisteminin açıklandığı bölüme geçilmiĢtir. Bu bölümde, CAGED sistemi kullanılarak, bir oktavlık elektrogitar klavyesinin nasıl beĢ ayrı form oluĢturacak Ģekilde bölündüğü gösterilmiĢtir. Söz konusu formlar kromatik dizi derecelerinden meydana gelmektedir. Her biri özgün dizi derecelerinden oluĢan farklı türlerdeki dizi, akor, arpej gibi müzik teorisi unsurlarının, formlara nasıl yerleĢtirildiği diyagramlarla örneklendirilmiĢ ve elektrogitar icrasına faydaları anlatılmıĢtır. Son olarak çalıĢma kapsamında elde edilen sonuç ve önerilere yer verilmiĢtir. Anahtar Kelimeler: Müzikte Aralıklar, Elektrogitar, CAGED Sistemi