Mycobacterium tuberculosis ERP proteininin rekombinant olarak saflaştırılması ve bağışıklık yanıtın preklinik düzeyde incelenmesi

Günümüzde, tüberküloz hastalığına karşı kullanılan tek lisanslı aşı BCG aşısıdır. Bu aşının erişkinlerde koruyuculuğu yetersiz olduğu için etkin yeni tüberküloz aşılarının geliştirilmesi için çalışmalar başlatılmıştır. Bu tez çalışmasında ülkemizdeki bir verem hastasından izole edilmiş olan Mycobacterium tuberculosis suşundan erp geni çoğaltılarak önce pGEM-T sonra pET28-a vektörüne klonlandı. Daha sonra E. coli BL21 suşuna aktarıldı ve E. coli'de ifade edilen his-tag'lı rekombinant Erp proteini nikel kolonlar kullanılarak saflaştırıldı. Saflaştırılan protein yağ bazlı bir adjuvan olan Montanide ISA 720 VG ile 7:3 oranında karıştırılarak aşı formülasyonu hazırlandı. Rekombinant proteinin antijenik özellikleri Western blot deneyi ile kalitatif olarak analiz edildi. Rekombinant proteine ve BCG aşısına özgün serum kullanıldığında beklenen büyüklükte bantlar gözlenirken, sadece adjuvana özgün serum kullanıldığında bant gözlenmedi. Bununla birlikte Erp'nin hümoral ve hücresel bağışıklığı tetikleme kapasiteside değerlendirildi. Aşılama öncesi ve sonrası IgG değerleri karşılaştırıldığında, hazırlanan aşı formülasyonunun hümoral bağışıklık yanıtını anlamlı düzeyde uyardığı belirlendi. Bu formülasyonun hücresel bağışıklığı tetikleme kapasiteleri serum interferon-gama (IFN-γ) ve interlökin-12 (IL-12) düzeyleri ile ölçüldü. Erp formülasyonunun IFN-γ düzeyini artırmada BCG kadar etkin olduğu gözlendi ve 15. ve 30. günlerde BCG'den daha yüksek IL-12 düzeyi sağladığı tespit edildi. Elde edilen bulgular doğrultusunda, rekombinant Erp'nin altünite tüberküloz aşısı geliştirmede kullanılabileceği düşünülmektedir.