Rudolfo Anaya'nın Bless Me, Ultima ve Tortuga eserlerinde mit, gelenek ve kimlik

Çağdaş 20. yüzyıl edebiyat araştırmaları ağırlıklı olarak sosyal, kültürel ve politik hareketlerle şekillenmiştir. Bu hareketlerden biri de, ABD'de yaşayan Chicanx'lerin azınlık olarak görülmesi nedeniyle Anglo-Amerikan statükosuna bir tepki olan 1960 ve 70'lerin Chicano Sivil Haklar Hareketi'dir. Bu nedenle Chicano Hareketi, 'Meksikalı-Amerikalılar' veya 'Hispanikler'in kendi Chicanx kimliğini haykırmaları için büyük bir adımdır ve bu da sadece İspanyol köklerini değil, aynı zamanda özellikle statüko tarafından göz ardı edilen yerli mirası geri getirir. Chicano Hareketi'nden doğan ve Aztek anavatanı düşüncesi içinde algılanan Aztlán Mit'inin kültürel çerçevesi, yerli kültür ve gelenekleri geri kazanma stratejisidir. Chicano hareketinin sosyal ve siyasal bağlamda yansıması olan bu tepkiler edebiyat dünyasında da karşılık bulmuştur. Bu harekette varlık bulan Chicanx edebiyat geleneğinin kurucusu kabul edilen Rudolfo Alfonso Anaya, Chicanx kurgusunda ve kültür eleştirisinde kültürel milliyetçilik duruşu sergiler. Bu nedenle Chicanx bilincinde Chicanxler için ideal vatanın sembolik bir temsili olarak kullanılan New Mexico'ya özellikle atıfta bulunarak, Güneybatı ABD'de gelişen kayıp ve bastırılmış yerli geçmişini, kültürünü ve geleneğini canlandırması Anaya için vazgeçilmezdir. Bu çalışmada, Mary Louise Pratt'in temas bölgesi (contact zone) ve Fernando Ortiz'in kültürlerin kaynaşması (transculturation) kuramlarından faydalanılarak, Anaya'nın Bless Me, Ultima ve Tortuga romanlarında Chicanx kimlik oluşumu incelenmektedir. Aynı zamanda, bu çalışma, eserleri Aztlán Mit'i ile ilişkilendirip romanların mitik geçmişe nasıl atıfta bulunduğunu göstermeyi hedeflemektedir. Birinci bölüm, Anaya'nın seçilen eserlerindeki ana karakterlerin Chicanx kimlik oluşumunda yaşadıkları kültür ikilemlerini sunmaktadır. Diğer bölümler de ise, kültürlerin kaynaşması genel çerçevesine bağlı kalınarak, İspanyol ve yerli köklerden edinilen kültürel mirası ortak kültürel bir potada birleştiren kavramlar ele alınmaktadır. Bu kavramlar sırasıyla mit, New Mexico ve şifacı kadın başlıklarıyla irdelenmektedir. Anahtar Kelimeler: Chicanx kimliği, Rudolfo Anaya, Bless Me, Ultima, Tortuga, yerli kültür