Nâkâm'ın Mecnûn u Leylî Mesnevisi (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)

Yaklaşık altı asırlık kadim bir geleneğe sahip olan Klasik Türk edebiyatı, içerisinde edebi, sosyal ve kültürel öğeleri barındıran binlerce eserle büyük bir kültürel miras hükmündedir. Edebiyatımızda mühim bir yere sahip dîvân şiiri XVIII. yüzyıldan başlayıp XIX. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüş, edebiyatımıza birbirinden farklı ve hacimli eserler miras bırakmıştır. Bu eserler Türk Kültürü'nün ve tarihinin anlaşılması açısından önem taşımaktadır. İsmail Nâkâm'ın Mecnûn u Leylî Mesnevi adlı eserini konu edindiğimiz bu çalışma giriş bölümünden sonra üç aşamadan oluşmaktadır. İki başlık olarak ele alınan giriş bölümünde XVIII. yüzyılın siyasi ve sosyal manzarası ile XVIII. yüzyılda divan edebiyatı hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm, "İsmail Nâkâm" olarak adlandırılmış ve bu bölümde müellifin hayatı, edebi kişiliği ve eserlerine yer verilmiştir. Müellifin eserindeki beyitler mesnevide yer aldığı şekliyle verilmiş ve bu beyitlerin açıklaması yapılmıştır. İkinci bölüm, "İsmail Nâkâm'ın Mecnûn u Leylî Mesnevisi" olarak adlandırılmıştır. Bu başlık adı altında dil ve şekil özellikleri, vezin ve kalıp ifadeler ele alınmıştır. Çalışmamın en hacimli kısmı, Üçüncü Bölüm, mesnevinin bağlamlı dizinini ihtiva eden sözlük çalışmasının yer aldığı "Sözlük" başlıklı bölümdür. Bu bölümde alt başlıklar alfabetik olarak ele alınmıştır. Bu bölümde, TEBDİZ projesi kapsamında dizin ve sözlük istifadeye sunulmuştur. İşlevsel sözlükler ve bağlamlı dizinler, klasik Türk edebiyatı metinlerinin anlaşılmasında kolaylık sağlayan materyallerdir. Bu çalışmada Doç. Dr. Serkan TÜRKOĞLU tarafından İnceleme-Tenkitli Metin-Sözlük-Tıpkı Basım metni yayımlanan Nâkâm'ın "Mecnûn u Leylî Mesnevîsi"nin TEBDİZ projesi kapsamında bağlamlı dizini ve işlevsel sözlüğü yapılmıştır. Mesnevi'de geçen kelime ve kelime gruplarının anlamları alfabetik sıra gözetilerek bağlamlarıyla birlikte verilmiş, gerekli kelime ve kavramlar için kelimenin anlamının yanında açıklamalar verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Nâkâm, 18. Yüzyıl, Bağlamlı Dizin, İşlevsel Sözlük, TEBDİZ