Nasreddin hoca fıkralarının mantıksal açıdan incelenmesi

Bu çalışmada Nasreddin Hoca fıkraları Mantıksal açıdan bir tasnife tabi tutularak incelenmiştir. Bu tasnife göre söz konusu fıkralar Sağlam Mantıksal İşleyişe, Yanlışa Düşme Nedenleri, İşaret Edilen Yanlışlar ve Yanlışlardan Korunma Yollarına göre bir bir incelenip değerlendirilmeye çalışılmıştır. Giriş bölümünde Nasreddin Hoca?nın kişiliği hakkında ve fıkralarının espri gücü ile ilgili bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Mantıksal İşleyişi Gösteren fıkraların tahlili yapılmıştır. Bu grupta yirmi dört başlık altında yanlışlara dikkat çekilmiştir. Nasreddin Hoca?nın elli iki fıkrası incelenmiştir. Bu bölümde en çok ?Cedel?, ?Öyleyse? ve ?Önceli Evetleme? için örnekler görülmüştür. İkinci bölümde ise Yanlışa Düşme Nedenlerini Gösteren fıkraların tahlili yapılmıştır. Bu bölüm on üç alt başlık altında işlenmiştir. Daha ziyade ?İstisna yapma? ve ?Karmaşık Sorular? için örneklerin öne çıktığı görülmüştür. Bu bölümde Nasreddin Hoca?ya ait olduğunu düşündüğümüz yirmi iki fıkra, fıkraların taşıdıkları mantıksal espriler ve boşluklar yani yanlışlar açısından ele alınıp incelenmiştir. Üçüncü bölümdeyse Nasreddin Hoca fıkraları İşaret Edilen Yanlışlar Açısından otuz iki alt başlık altında, altmış fıkra üzerinden incelenip değerlendirilmiştir. Bunlar arasında en çok ?Eş Sesli Lafız Yanlışı? ve ?Şundan Ötürü? (Post Hoc Ergo Propter Hoc)ve ?Bundan Ötürü? (Cum Hoc Ergo Propter Hoc) konularındaki örneklere yer verilmiştir. Dördüncü bölümdeyse Nasreddin Hoca fıkraları, Yanlışlardan Korunma Açısından on yedi başlık altında, kırk yedi fıkra üzerinden incelenip değerlendirilmiştir. Sonuç olarak toplam doksan sekiz Nasreddin Hoca fıkrası mantık temelinde seksen yedi başlık altında sistematik olarak sınıflandırılmıştır. Anahtar kelimeler: Nasreddin Hoca, Fıkra, Mantık terimleri, Mantık Yanlı?ları, Yanlı?lar, Yanlı?lardan korunma.