Nedîm divanı üzerine bir dil incelemesi

18. yüzyılda mahallī konular ve günlük yaşayışın edebiyata girmesiyle birlikte edebī ürünlerde yerlileşme görülmüştür. Halkın yaşayış tarzını, zevkini, dilini ve anlayışını şiire taşımak bu dönem şairlerini n başlıca amaçlarından biri Hâline gelmiştir. Bu tarzın en büyük temsilcilerinden olan Nedîm, etkisi birkaç nesil sonrasına yansıyan, Osmanlı şairleri arasında devriyle birlikte anılan, hatta özdeşleşen müstesnā şairlerdendir. Çağdaşları arasında Nedîm ile aynı çevrede bulunan ve devrin havasını onunla birlikte soluyan birçok şair olmasına rağmen, devrinin ruhunu onun kadar eserine yansıtmayı başarabilen olmamıştır. Onun şiirlerinde İstanbul, İstanbul Boğazı, köşkler, saraylar, çeşmeler gibi çeşitli mimarī yapılar, eğlenceler vs. başarılı bir biçimde resmedilmiştir. Eser, manzum olmasına rağmen, anlatımdaki canlılık ve zenginlik, dönem dilinin eserdeki yansımalarını ses ve şekil bilgisi bakımından incelememizi kolaylaştırmıştır. Çalışmamız sonucunda elde ettiğimiz veriler, eserin dilinin dönemin dil özellikleri ile büyük oranda uyumlu olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: 18. Yüzyıl Osmanlı Türkçesi, Mahallîleşme, Lāle Devri, Nedîm.