Nicotiana tabacum L. (tütün)'da in vitro rejenerasyon sistemlerinin geliştirilmesi

Çalışmamızda, Nicotiana tabacum L. cv. Samsun (tütün)'un in vitro rejenerasyon sistemleri geliştirilmiştir. Bu doğrultuda, farklı Nicotiana tabacum L. cv. Samsun (tütün) eksplantlarından organogenesis gerçekleştirilmiştir. Yaprak eksplantından organogenesis indirekt, gövde eksplantından ise direkt yolla meydana getirilmiştir. Organogenesisin indirekt yolla gerçekleşmesi için yaprak eksplantları, önce farklı oranlarda NAA ve BAP ilave edilmiş MS içeren kallus teşvik ortamlarına aktarılmıştır. Bu ortamlarda meydana gelen kallus dokuları karşılaştırılarak, en iyi kallus teşvik ortamı olarak 2,0 mg/L NAA ve 0,2 mg/L BAP içeren ortam belirlenmiştir. Seçilen kallus dokusu alt kültürlemeler ile çoğaltılmıştır. Çoğaltılan kallus dokusundan sürgün rejenerasyonu 2,0 mg/L BAP, 0,5 mg/L NAA ilave edilmiş MS ortamında meydana gelmiştir. Bu sürgün rejenerasyon ortamında eksplant başına düşen sürgün sayısı 2,05 olarak hesaplanmıştır. Gövde eksplantından sürgün oluşumu ise 2,0 mg/L NAA ve 0,2 mg/L BAP ilave edilmiş ortamda meydana gelmiştir ve eksplant başına düşen sürgün sayısı 7 olarak hesaplanmıştır. Her iki yolla organogenesisi gerçekleştirilen sürgünler, bitki büyüme düzenleyicileri içermeyen ortamda (MS0) devam eden alt kültürlemeler yolu ile köklendirilmiştir. In vitro koşullarda yaprak ve gövde eksplantlarından rejenerasyon sonucu elde edilen tam bitkilerin son aşamada, toprağa aktarılarak dış ortama alışmaları sağlanmıştır. Çalışmamız sonunda, rejenerasyon sonucu elde edilen bütün bitkilerin dış ortama uyum sağladıkları ve sağlıklı bir şekilde büyüdükleri gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Nicotiana tabacum, in vitro, bitki büyüme düzenleyicileri, kallus, rejenerasyon.