Niğde'de ocaklık geleneği

Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan ocaklar, şifacılık görevlerinin yanında kültür taşıyıcılığının ve aktarıcılığının birer sembolü niteliği kazanmışlardır. Anasır-ı erbaadan biri olan ateş ve buna bağlı olarak gelişen ocak kültü Türkler tarafından kutsal kabul edilerek etrafında çeşitli inanç ve pratikler gelişmiştir. İslamiyet'ten önce Kamlara gösterilen saygınlık İslamiyet'in kabul edilmesiyle birlikte ocaklara ve ocaklılara gösterilmiştir. Ocakçılığın kökeninin Hz. Fatıma'ya dayandırılması da onun dinî bir hüviyet kazanmasına sebep olmuştur. Anadolu coğrafyasının her köşesinde bu ocaklara rastlamak mümkündür. Niğde ve çevresi de ocaklar açısından zengin bir bölgedir. Buna sebep olarak Niğde'nin zengin kültür ortamının sağlayıcısı olması ve çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış olmasını gösterebiliriz. Bu kültür ortamının etkilerinin ocaklık kültürüne yansımaları bağlamında Niğde ve çevresinde saha çalışmasına dayalı olarak tespit edilen 85 ocak çalışmaya dahil edilmiştir. Bu tez çalışmasında yönlendirilmiş karşılıklı görüşme tekniği, gözlem ve mülakat yöntemleri kullanılmıştır. Sahaya çıkmadan önce kaynak şahıslar ile alana dair ön çalışmalar yapılmış ve pek çok ocak tespit edilmiştir. Alan araştırması sırasında birçok yeni ocak bulunmuştur. Niğde genelinde toplam seksen beş ocak tespit edilmiştir. Bu ocaklar içerisinde en yaygın ocak terme ve siğil ocaklarıdır. Tespit edilen 85 ocak 34 farklı hastalığı tedavi etmektedir. Bu tez çalışması neticesinde bir ocaklının aynı zamanda birden fazla hastalığı tedavi edebildiği görülmektedir. Bir gelenek halinde yaşatılan ocak ruhunun ve buna bağlı uygulanan sağaltma pratiklerinin zamana ve modern tıbba yenik düşmeden işlevini koruduğu gözlemlenmiştir. Çalışma ile uygulamalardaki eski Türk inanç sisteminin izleri de gün ışığına çıkarılmaya çalışılmıştır.