Yenilenemez ve yenilenebilir bir kaynağın ekonomik büyüme üzerindeki etkisi

Son yıllarda ekonomistlerce en çok tartışılan konulardan biri, yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynakları arasındaki ikamedir. Bunun nedeni, kaynak kıtlığı konusundaki endişedir. Bu iki tür kaynak, yenileme yeteneğine göre farklılık göstermektedir. Her iki enerjiye bağlı çıktı büyümesinin, optimum ve dengeli büyüme boyunca farklı patikalar gösterilmesi beklenmektedir. Önceki literatürde, yenilenemez enerjinin optimal yararlanımı ve yansıyan politikaları, optimal kaynak fiyatı, yenilenemez kaynakların varlığında uzun vadeli çıktı artışı, yenilenemez enerjiden yenilenebilir enerjiye geçiş ve sürdürülebilirlik için yenilenebilir ve yenilenemez kaynak arasında ikamenin önemi ele alınmıştır. Ancak, bu iki çıktının olası farkı tüm modellerle ele alınmamıştır. Bu nedenle, bu tezin bir kısmında dengeli büyüme yolu boyunca, yenilenebilir ve yenilenemez enerjiye bağlı çıktılarla ilgili özelliklerinin incelenmesini ve karşılaştırılmasını araştırılmıştır. Analiz, aynı ülkede meydana geldiği varsayılan iki örnek olaya bölünmüştür. İlk örnek olay yenilenemez enerjiye, ikinci örnek olay ise yenilenebilir enerjiye dayanmaktadır. Hamilton fonksiyonu, bir fayda fonksiyonunun sermaye ve enerji stoklarındaki değişimlerin kısıtlamaladığı bir maksimizasyon problemi için kurulmaktadır. Öncelikle optimal kontrol teorisi göz önüne alınıp, daha sonra simülasyon için MATLAB kullanılarak teorik sonuçlar elde edilmiştir. Analizin sonucunda, optimum patika boyunca yenilenebilir enerjiye bağlı çıktı büyümesinin pozitif olduğu; yenilenemez enerjiye bağlı çıktı büyümesinin, teknolojik gelişme ve tasarrufun yenilenemez enerji kullanımının çıktıdaki payını aşacak kadar yüksek olup olmadığına göre pozitif veya negatif olacağını desteklenmektedir. Dengeli büyüme yolunda, teknolojik ilerleme olmazsa, yenilenemez enerjiye dayanan kişi başına düşen çıktı büyümesi negatif olacaktır. Bununla birlikte, yenilenebilir enerji üretiminin yatırım esnekliği yeterince yüksek olursa, teknoloji ilerlemesinin olmadığı durumda yenilenebilir enerjiye bağlı kişi başına çıktının büyümesi pozitif olabilmektedir. Ayrıca, yenilenemez enerjiye dayalı çıktı ile ilişkilendirilen sistem, yenilenemez enerji kullanımının çıktıdaki payı yeterince düşük olursa, eyer patika dengesi olmaktadır; yenilenebilir enerji üretiminin yatırım esnekliği yeterince yüksek olursa, sistem dengeli olur. Bu tezin diğer bölümü, ekonomik büyüme ile doğal kaynak zenginliği arasındaki negatif ilişkiyi tanımlayan kaynak laneti hipotezi ile ilgilenmektedir. Ampirik çalışmalarda bu kaynak laneti, kaynak bağımlılığı için vekil değişken olan kaynak ihracatının GSYH'deki payı ile ilişkili anlamlı negatif katsayıya sahipse doğrulanmaktadır. Bununla birlikte, kaynak bakımından bazı zengin ülkelerin iyi büyüme performansı göstermesi ve literatürde bu oranın pozitif ve negatif işareti olduğu gibi zıtlıkların nedeniyle anlaşmazlık ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, tezin bu kısmında, doğal kaynaklarla çıktı büyümesini teorik ve ampirik olarak analiz ederek, bu anlaşmazlık ele alınmıştır. Teorik sonuçlar, kaynak bağımlılığının kaynak kullanımının optimal patikasına göre pozitif ve negatif ekonomik büyüme ile ilişkili olabildiğini savunmuştur. Daha sonra, bu teorik sonuç 130 ülke ve 2003-2014 yılları arasındaki dönemleri içeren veriye dayanan analiz ile test edilmiştir. Olası içsellik konusunun ele alınmasında, bu teorik sonucunun test edilmesi için sistem GMM uygulanmaktadır ve kaynak bağımlılığı için vekil olan doğal kaynak rantının GSYH'deki payı, istatistiksel olarak anlamlıdır ve pozitif ekonomik büyüme ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu ampirik sonuç, teorik analiz ile tutarlıdır ve bu nedenle kaynak laneti hipotezini reddetmektedir. Doğal kaynağa bağımlı ülkenin ekonomik büyümesinin her zaman zayıf olmaz.