1919 ve 1990 yılları arasında "Kürdistan"ın Ortadoğu'da sınırsallaş(ama)ması: Eleştirel jeopolitik bir yaklaşım

Bu tez 1919 ve 1990 yılları arasında neden "Kürdistan" adı verilen belirli bir yapının Ortadoğu'da jeopolitik bir entite olarak ortaya çıkamadığının nedenlerini incelemektedir. Bunu yaparken, eleştirel jeopolitik yaklaşımını bir kuramsal çerçeve olarak kullanarak, bir taraftan Kürdistan'ın bir jeopolitik entite olarak sınırsallığının nasıl sürekli bir biçimde bozulduğuna ve yeniden tasarlandığına odaklanırken, diğer taraftan dört bölge devletinin, yani Türkiye, İran, Irak ve Suriye'nin ortaya koyduğu medeniyetçi ve ideolojik jeopolitik söylemleri analiz etmektedir. Buna göre ilk olarak iç faktörler olarak değerlendirilen Kürt kabileleri arasındaki geleneksel bölünme ve buna daha yakın zamanda eklenen sınırsal bölünmelerin, belirli ve sınırları tanımlanmış ortak bir Kürdistan söyleminin oluşumunu engellediği ileri sürülmüştür. İkinci olarak dış faktörler üzerinde durulmuştur. Bölge devletlerinin geliştirdiği politikalar ve jeopolitik söylemler onların toprak bütünlüğü konusunda hassasiyetini vurgularken ayrılıkçı herhangi bir politikaya izin verilmemesi sonucunu doğurmuştur. Son olarak iç ve dış faktörlerin bir araya gelmesi ile ortaya çıkan üçüncü bir neden de egemen devletler ve Kürt gruplar arasında geliştirilen işbirliği veya çatışma temelli çapraz sınır ötesi bağlardır. Buna göre bazı egemen devletler rakip devletlerin içindeki Kürt grupları kendi içlerindeki Kürt gruplara veya rakip devletin kendisine karşı kullanırken, bazı Kürt siyasi hareketleri de içlerinde bulundukları devletin gücünü zayıflatmak için rakip devletler ile işbirliği içine olmuştur. Bu sınır ötesi bağlantılar da ortak bir Kürdistan söyleminin önüne geçmiştir. Keywords: Kurdistan, Turkey, Iran, Iraq, Syria