Batı-dışı modernleşme bakış açısı: İsrail örneği

'Batı-dışı modernlik' bakış açısı toplumların modernleşme çizgisini determinist bir şekilde Batı modernleşmesinin çizgisine indirgeyen ve klasik modernleşme teorilerinin (KMT) ve küreselleşme söylemlerinin temelini oluşturan Avrupa-merkezci 'yakınsama tezine' meydan okuyan batı dışı toplumların modernleşmesini anlamak için alternatif bir yaklaşım sunar. Bu çalışmanın amacı İsrail'in Orta Doğu'da tek Batılı devlet olduğu ve Batı medeniyetinin bir ileri karakolu olduğu yaygın inancını, modernleşme süresince toplumlarda meydan gelen değişiklikleri inceleyen modernleşme teorileri açısından analiz etmektir. Çalışma İsrail toplumunu devlet öncesi dönemden başlayarak bugüne dek üç sütunda (ekonomik, siyasal -demokratikleşme- ve sosyal -sekülerleşme-), çoklu modernlik paradigmasından (ÇMP) ve eşitsiz ve birleşik gelişme teorisinden ilham alarak Batı-dışı modernlik bakış açısından (EBG) ele alıyor. Neticede, kendi tarihsel bağlamında ayrı bir modernleşme çizgisi meydana getiren İsrail'in bir Batılı devlet olmadığı ve birçok örnek daha kapsamlı ve determinist olmayan yaklaşımlara ihtiyacı su yüzüne çıkarırken evrensel modernite fikrinin bir efsane olduğu sonuçlarına ulaşıldı. Anahtar kelimeler: Batı-dışı modernlik, İsrail, KMT, ÇMP, EBG, ekonomik kalkınma, demokratikleşme, sekülerleşme