Normal gelişim gösteren ilkokul öğrencilerinin bütünleştirme eğitimine katılan özel gereksinimli akranlarını sosyal kabullerinde cinsiyet benlik algısı ve empatik eğilimin rolü

Bu araştırmanın amacı bütünleştirme uygulamasına katılan özel gereksinimli ilkokul öğrencilerinin, sosyal kabulünde, normal gelişim gösteren akranlarının benlik algılarının ve empatik eğilimlerinin rolünü belirlemektir. Araştırmada ölçek geliştirme çalışmasının çalışma grubu 2016-2017 yılında Burdur il merkezinde bütünleştirme uygulaması yapılan yedi ilkokulun 3. ve 4. sınıflarında eğitim gören 610 normal gelişim gösteren öğrenciden oluşmaktadır. İlişkisel ve nedensel karşılaştırma çalışmasının çalışma grubu 2019-2020 yılında Burdur İl merkezinde bütünleştirme uygulaması yapılan ilkokullarda 3 ve 4. sınıfta eğitim gören 371 öğrencinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Benlik Algısı Ölçeği, Empatik Eğilim Ölçeği ve araştırmacı tarafından bu araştırma kapsamında geliştirilen Sosyal Kabul Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında geliştirilen ölçeğin KMO değerini .906 Bartllet's alan testi değeri χ2= 2488.246, p<.05 bulunmuştur. Yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçekte 20 madde ve bu maddeleri kapsayan 4 faktör bulunmuştur. Sosyal Kabul ölçeğinin toplam varyans açıklama yüzdesi %46,860 olarak bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda hesaplanan t değerinin 4.79 ile 13.31 arasında değerler aldığı bulunmuştur. Sosyal Kabul Ölçeğinin alt boyutları arasında ayırt edicilik endeksi .80'in altında bulunmuş, ayırt edicilik değerini sağladığı görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen modele ilişkin uyum indeksleri, Ki-kare/sd =1,91, GFI=.92, CFI=.95, NNFI=.94, RMSEA=.51, SRMR .56 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlarla sosyal kabul ölçeğinin dört faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Sosyal Kabul Ölçeğinin güvenirliğini belirlemek için yapılan madde toplam korelasyonu .221-668, Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı .857 ve spearman brown iki yarı test korelasyonu .811 olarak bulunmuş ve güvenirliği sağladığı görülmüştür. Ölçekten elde edilecek en yüksek puan 60 en düşük puan ise 20 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda bütünleştirme uygulamalarına katılan özel gereksinimli öğrencilerin normal gelişim gösteren akranları tarafından sosyal kabullerinde sosyal kabul puanları ile empatik eğilimleri, benlik algıları ve cinsiyetleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuş ve bu ilişkinin değeri .90'dan az olduğu için çoklu bağlantı sorununun olmadığı görülmüştür. Normal gelişim gösteren öğrencilerin empatik eğilim, benlik algısı ve cinsiyet değişkenlerinin bütünleştirme öğrencilerine yönelik sosyal kabullerini anlamlı olarak yordayıp yordamadığını belirlemek için yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları empatik eğilim, benlik algısı ve cinsiyetin sosyal kabulün anlamlı yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Ayrıca sosyal kabul çeşitli demografik değişkenlerce incelenmiş ve bütünleştirme uygulamasına katılan özel gereksinimli öğrencilerin sosyal kabulünde normal gelişim gösteren öğrencilerin babalarının çalışma durumu, anne-baba eğitim durumlarına göre anlamlı bir farklılık bulunmamışken, annenin çalışma durumu, kardeş sayısı ve özel gereksinimli öğrencinin cinsiyetine göre anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Benlik Kavramı, Bütünleştirme Eğitimi, Empatik Eğilim, Özel Gereksinimli Öğrenci, Sosyal Kabul Ölçeği, Sosyal Kabul