Normal tiroid fonksiyonlu ve tiroid fonksiyon bozukluğu tanılı hastalarda monitörizasyon eşliğinde genel anestezi ihtiyacının gözlemlenmesi

Giriş ve amaç: Hipotiroidi, tiroid bezinin yetersiz hormon üretimi sonucu ortaya çıkan ve yaygın olarak görülen bir endokrin bozukluktur. Hipotiroidi hastalarında multimodal görüntüleme yöntemleriyle beyindeki yapısal ve fonksiyonel değişiklikler gösterilmiştir. Yapılan çalışmalar da tiroid hormonları ile GABAerjik sistem arasında karşılıklı bir düzenleme olduğunu desteklemektedir. Propofol, en sık kullanılan intravenöz indüksiyon ajanıdır ve GABA reseptörleri üzerinden etki eder. Çalışmamızda birincil amacımız hipotiroidi tanılı ve tedavisini almakta olan hastalar ile tiroid fonksiyonları normal olarak değerlendirilen hastaların bispektral indeks monitörizasyonu altında total intravenöz anestezide kullanılan propofol ve remifentanil tüketim miktarlarının karşılaştırılmasıdır. İkincil amacımız ise anestezi öncesi değerlendirilen tiroid hormon düzeyleri ve manyetik rezonans spektroskopik görüntülemede GABA metabolitinin değişikliklerin (ppm cinsinden ) saptanmasıdır. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza ASA I-II statüsünde: Grup 1 (Kontrol grubu) (n=40) tiroid fonksiyon bozukluğu olmayan hastalar ve Grup 2 (Hipotiroid grubu) (n=40) hipotiroidi tanılı ve eksojen tiroid hormonu kullanan tiroid fonksiyon testleri normal aralıkta olan hastalar olmak üzere toplam 80 hasta dahil edildi. Hastalar preoperatif dönemde Montreal Değerlendirme Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği ile değerlendirildi. Operasyondan 1 gün önce tüm hastalara beyin MR incelemesi uygulandı. Hem non-invaziv görüntüleme yöntemi olması hem de tiroid bezi fonksiyon bozukluğu olan hastalarda beyin metabolitlerindeki değişiklikleri değerlendirmek için etkili bir yöntem olması nedeniyle MR spektroskopi görüntüleme yöntemi tercih edildi. Beyin metabolitleri incelemesinde NAA, Cr ve Glx pikleri tespit edildi bu spektrum içinde GABA'nın da olması nedeniyle değerler GABA'nın değişen konsantrasyonu olarak yorumlandı. Hastalar total intravenöz anestezi altında operasyona alındı. İndüksiyonda 2mg/kg propofol 0,5 mg/kg fentanil, 0,5 mg/kg roküronyum ile indüksiyon yapıldı. İdame bispektral indeks monitörizasyonu yapılarak değerler 40-60 arasında olacak şekilde 1-8 mg/kg/dk propofol infüzyonu, 0.5-2 mcg/kg/dk dozunda remifentanil infüzyonuyla sağlandı. Bulgular: Hipotiroidi tanılı hasta grubunda yaş ortalaması, kadın cinsiyet ve ASA II olma oranları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p değerleri sırasıyla; p<0,001, p<0,001, p=0,002). Çalışmaya dahil edilen hastalarda TSH düzeyi kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek, T3 düzeyi ise kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı değerleri sırasıyla; p<0,001, p=0,020) Hipotiroidi tanılı hasta grubunda mid anterior singulat kortekste (mACC)(p<0,001)ve mid posterior singulat kortekste (mPCC) (p<0,001) GABA metabolit düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Hasta ve kontrol gruplarında mACC ve mPCC' de ki GABA metabolitleri ile tiroit hormon düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı (p>0,005). Kontrol grubu hastalarda propofol düzeyleri ile T4 arasında negatif yönde iyi derecede istatistiksel olarak anlamlı korelasyon tespit edildi (p<0,001). Kontrol grubu hastalarında mid posterior singulat korteks de bulunan GABA metaboliti düzeyi ile propofol düzeyleri arasında pozitif yönde düşük- orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon tespit edildi (p=0,038). Sonuç: Çalışmamız, hem hipotiroidi tanılı hastalarda GABA reseptör tayinin yapılması hem de intraoperatif anestezik madde kullanımın karşılaştırılması açısından çok yönlü değerlendirme fırsatı veren literatürdeki ilk çalışmadır. Çalışmamızda hipotiroidi tanılı hastalarda serum TSH hormon seviyeleri ve beyinde ki anterior singulat kortekste ve posterior singulat kortekste GABA metabolit seviyeleri anlamlı yüksek saptanmıştır. Buna rağmen, propofol ve remifentanil kullanım miktarının anlamlı değişmediği gözlenmiştir. Sağlıklı grupta ise tiroid hormon seviyeleri ile propofol ve remifentanil kullanım miktarları arasında sıkı bir ilişki gözlenirken, eksojen tiroid hormonu kullanan hipotiroidi tanılı grupta bu ilişki gözlenmemiştir. Hipotiroidinin nörolojik etkilerinin karmaşıklığı ve bireyler arası farklılıklar nedeniyle etkilerinin tam olarak anlaşılması için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Anestezi, GABA metaboliti, Hipotroidi, Propofol, Remifentanil, Manyetik Rezonans Spektroskopi