Nötropenik hastaların retrospektif değerlendirilmesi

Nötrofiller konak savunmasında ve akut enflamasyonda önemli bir role sahiptir. Nötrofil sayısı azaldığında enfeksiyonlara eğilimin arttığı bilinmektedir. Nötropeni mutlak nötrofil sayısının yaşa göre beklenen değerin -2 SDS altında olması, 2 hafta ile 1 yaş arasında 1000/mm³'ün, 1-18 yaş arasında ise 1500/mm³'ün altına düşmesi olarak tanımlanmaktadır. Etiyolojik nedenler arasında en sık viral enfeksiyonlar, ilaçlar, B12 vitamini, folik asit eksikliği ve otoimmünite bulunmaktadır. Çocuklarda nötropeni etiyolojisine yönelik yapılan çalışmalar az sayıda olup, nötropenik hastalara yaklaşım konuunda tam bir görüş birliği bulunmamaktadır. Bu çalışmada; retrospektif olarak son 5 yıl içinde hastanemize başvuran ve takip edilen 1-18 yaş arası nötropenili çocuk hastaların nötropeni nedenlerinin belirlenmesi, klinik ve laboratuvar bulgularının incelenmesi ve hastalığın prognozunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, Ocak 2020 - Kasım 2024 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi pediatri kliniklerine başvuran 1–18 yaş arası mutlak nötrofil sayısı 1500/mm³'ün altında olan 537 hastaya ait toplam 874 başvuru değerlendirilmiştir. Malignite veya aplastik anemi tanısı olan, kemoterapi veya radyoterapi alan ve izlemi sırasında exitus olan hastalar çalışma dışı bırakılarak nihai örneklem 521 hasta olarak belirlenmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların %49,5 kız; %50,5 erkek olup, yaş ortalamaları 5,26 ± 4,47 yıl olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda örneklemin çoğunluğunu 4 yaş altı hastalar (%54) oluşturmuştur. Nötropeninin en sık görüldüğü yaş aralığı 1-1,9 yaş grubu olduğu saptanmıştır. Örneklemin genelinde orta nötropenik hastalar en yüksek oranda bulunmuştur. Ağır nötropeni Ocak ayında en yüksek oranda, Ağustos ayında ise en düşük oranda görülmüştür. Enfeksiyon hastalıklarının fazla görüldüğü kış ve sonbahar aylarında nötropeni de daha yüksek oranda saptanmıştır. En sık karşılaşılan tanı grubu %44,5 ile enfeksiyon hastalıkları olmuştur; bunlar arasında üst solunum yolu enfeksiyonu, akut gastroenterit ve alt solunum yolu enfeksiyonu en fazla oranda görülmüştür. Ağır nötropenik hastalarda C-reaktif protein yüksekliğinin de eşlik ettiği saptanmıştır. Sonuç olarak çalışmamızda; nötropeninin etiyolojisi arasında literatürle de uyumlu olarak en sık enfeksiyon hastalıkları olduğu görülmüştür. Çalışmamızda nötropeni düzelme sürelerinin diğer çalışmalara göre uzun bulunması, hastaların düzenli takibe gelmemesine bağlanmıştır. Nötropeni saptanan hastaların takibinin daha dikkatli yapılması ve nötropeni etiyolojisinin belirlenmesi önemlidir. Hastalığın prognozu ve mortalitesi altta yatan hastalığın tedavisi ve enfeksiyonların önlenmesiyle yakından ilişkilidir. Anahtar Kelimeler: Enfeksiyon, hemoglobin, mutlak nötrofil sayısı, nötropeni, platelet