A novel optimization model for recycling electronic cards with simultaneous open-loop network design and circular economy perspective

Günümüz gelişen teknoloji çağında elektrik elektronik sektörü dünyanın en büyük ve en hızla büyüyen endüstrisinin bir sonucu olarak elektronik atıklar en ciddi sorunlardan biri haline gelmiştir. Özellikle, her türlü elektrikli ve elektronik ekipmanın yapısında bulunan elektronik kart atıkları en çarpıcı örneklerden biridir. Elektronik kart atıklarının kimyasal olarak bozulması, çevresel etkiler ve emisyonların bir nedeni olarak iklim değişikliği üzerindeki olumsuz etkileriyle de insan sağlığı için bir tehlike oluşturmaktadır. Aynı zamanda, elektronik kartların yapısında bulunan değerli metal içeriğiyle de birçok yönden geri dönüşümlerinin faydaları vazgeçilmezdir. Bu çerçeveden bakıldığında, çalışmanın ana motivasyonu döngüsel ekonomi perspektifinin yüksek kar getirisine dayanan açık döngü ile eşzamanlı entegrasyonun elektronik kart atıklarının geri dönüşümü üzerine ilişkin uygulamasıdır. Bu kapsamda, karma tamsayılı linear programlama modeli öneren hibrit döngü akış ağı tasarımna ilişkin döngüsel ekonomi 10R hedefleri ile birlikte ele alınmıştır. Geliştirilen model dünya çapında hızla ivme kazanan döngüsel ekonominin rejeneratif yönü ve beşikten beşiğe felsefesiyle de değer dolaşımı optimizasyonunu vurgulamaktadır. Stratejik kararlar için, merkezlerin kapasitesi, talep, geri dönüşüm oranı ve birim taşıma maliyetleri gibi parametrelere ilişkin modelin sonuçlarının duyarlılığı senaryo analizleri ile de ölçülmüştür. Doğal sermayeyi koruyan ve geliştiren, kaynak verimini optimize eden, yenilenebilir akışları yöneterek sistem risklerini en aza indiren, stratejik kararlar alabilen ve sürdürülebilirliğe pozitif gelişim döngüsü ile katkı sağlayan bu çalışma, akademi, bilim dünyası ve araştırmacılar için bir kılavuz niteliği taşımaktadır.