Nüfusun yaşlanması ve ekonomik büyüme ilişkisi: Geleneksel durağan duruma farklı bir yaklaşım

Bir toplumun yaş yapısı o toplumun mal ve hizmet tercihlerini, beklentilerini, üretimini, tüketimini, yatırımlarını, girişimlerini ve devlet politikalarını belirlemede son derece etkilidir. Günümüzde çeşitli ülkelerin nüfus yapıları ile gelişmişlik düzeyleri karşılaştırıldığında, gelişmişlik düzeyi arttıkça genç nüfusun toplam nüfusa oranının azaldığı, yaşlı nüfusun toplam nüfusa oranının ise arttığı görülmektedir. Son yarım asırda yaşlı nüfus, yüksek gelirli ülkelerde yaklaşık iki kat artış göstermiştir. Çalışmada nüfusun yaşlanması ve büyüme, nüfus teorileri ve nüfusla ilişkili büyüme modelleri, yaşlanmanın ekonomik etkileri başlıkları altında, 65+ nüfusun toplam nüfus içindeki payının artmasının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri incelenmiştir. Özellikle gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfustaki yığılmaya bağlı olarak büyüme hızının düştüğü, azalan verimler yasası yanında bu sebeple de ekonomilerin durgun duruma girdikleri panel veri analizi ile ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda R. Solow'un üretim fonksiyonu dikkate alınmış ve Dünya Bankası veri tabanından yüksek gelirli 25 ülkenin 1995-2021 dönemine ait yıllık verileri kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, işçi başına sermayede meydana gelen 1 birimlik artışın işçi başına çıktıyı 0,504 oranında artırdığı ve yine işçi başına düşen 65+ nüfusta meydana gelen 1 birimlik artışın işçi başına çıktıyı -0.241 oranında azalttığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda yaşlanmanın ekonomik büyüme üzerindeki yavaşlatıcı etkisini, iş gücü ithali, iş gücünün niteliğinin artırılması, sermaye yoğun üretim, kadın istihdamının artırılması, emeklilik yaşının uzatılması ve gümüş ekonomi gibi politikalarla önemli ölçüde çözülebileceği ileri sürülmüştür.