Nükleer tıpta PET/CT (pozitron emisyon tomografisi/ bilgisayarlı tomografi) ve sintigrafi uygulamalarında çalışan hemşirelerin radyoaktif maddelerle çalışırken maruz kaldığı radyasyon dozlarının karşılaştırılması

Nükleer tıpta kullanılan radyoaktif maddeler çalışan personellerin radyasyon dozuna maruz kalmasına sebep olmaktadır. Nükleer tıpta görev yapan hemşireler radyoaktif maddeleri hastalara çoğu zaman damar yolu ile vermektedir. Bu sebeple hemşireler radyasyon dozuna direk olarak maruz kalmaktadırlar. Sintigrafi ve PET/CT çekimleri için farklı yarı ömür ve enerjiye sahip radyofarmasötikler kullanılmaktadır. Sintigrafi çekimleri için yarı ömrü 6 saat olan ve 140 keV enerjiye sahip Tc-99m olduğu bilinmektedir. PET/CT çekimleri ise yaklaşık 110 dk yarı ömre sahip F-18 ile yapılmaktadır. PET/CT cihazının pozitron yaydığı bilinirken, bu pozitronların enerjisi 511 keV olduğu bilinmektedir. Bu sebeple görev yapan personeller PET/CT uygulamaları sırasında yüksek radyasyon dozuna maruz kalacağını düşünmektedirler. Buna karşılık F-18 radyonüklidin kısa yarı ömre sahip olmasından kaynaklı hasta sayıları sintigrafi uygulamalarına göre daha az olmaktadır. Başka bir deyişle, sintigrafi uygulamalarında görev yapan hemşire daha fazla hastaya radyoaktif madde vermektedir. Bu durum da gerçekte 'Pet/ct uygulamaları için hastalara F-18 maddesi enjekte eden hemşirelerin sintigrafi uygulamaları için Tc-99m enjekte eden hemşirelere göre daha fazla radyasyon dozu alır mı?' sorusuna cevap aramamıza imkân sağlamıştır. Araştırmamızda Ankara Şehir Hastanesi Nükleer Tıp Anabilim dalındaki PET/CT kısmında çalışan iki hemşire ve sintigrafi uygulamalarında çalışan iki hemşireye ait yaka ve yüzük dozimetre sonuçları karşılaştırılmıştır. Dört hemşirenin de 2019 yılından başlayarak 2022 yılının birinci periyod dönemine kadar toplam 19 periyod dönemine ait yaka ve yüzük dozimetre sonuçları istatistiksel olarak incelenmiştir. Yaka ve yüzük dozimetre sonuçları hem PET/CT uygulamaları yapan hemşireler hem de sintigrafi uygulamaları yapan hemşireler için elimizde ayrı ayrı 78 adet olmak üzere toplam 156 adet veri elde edildi. Elde edilen bu veriler SPSS istatistiksel programı kullanılarak incelendi ve dozimetre sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi. Bu farka göre görülmüştür ki, hasta sayıları az olsa da PET/CT uygulamaları sırasında görev yapan hemşirelerin radyasyon dozu maruziyeti gerçekte de fazladır. Anahtar Kelimeler: dozimetre, nükleer tıp, radyasyondan korunma, radyasyon doz maruziyeti