Obez çocuklarda böbrek etkilenmesi

Son yıllarda artış gösteren son dönem böbrek hastalığı insidansı dünya çapında bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Son dönem böbrek hastalığı için modifiye edilebilir risk faktörlerinin belirlenmesi önleyici stratejilerin geliştirilmesi açısından önemlidir. Epidemiyolojik çalışmalar obezitenin böbrek hastalığı riskini artırdığını ve prognozunu etkilediğini göstermiştir. Obezite ile böbrek hastalıkları arasında ilişkiyi inceleyen çalışmaların çoğunu yetişkinler üzerinde yapılan çalışmalar oluşturmaktadır . Çocuklar üzerinde obeziteye bağlı böbrek etkilenmesini araştıran çalışma sayısı çok azdır.Obezite ile ilgili böbrek hastalıklarının başlangıcı asemptomatik ve sinsdidir. Obezite ile ilişkili olarak adlandırılan glomerülopati (ORG) primer glomerüloskleroz olmadan obeziteye sekonder gelişen glomerülopatiyi tarifler. ORG'nin patofizyolojik mekanizması halen tam olarak anlaşılmamıştır. Obeziteye bağlı böbrek hasarlanmasına dair çalışmalarda glomeüler düzeyde hasarlanmalar üzerinde daha çok çalışılmış olup, tübülüpati gelişimini araştıran çalışmalar kısıtlıdır. Obezite ile ilişkili nefropati (ORG) morfolojik olarak fokal segmental glomeruloskleroz veya glomerulomegali şeklinde görülmektedir . Çalışmamızdaki amacımız obez çocuklarda böbrek etkilenmesini araştırmak ve obezite ile ilgili belirteçlerle böbrek hasarı göstergelerini karşılaştırmaktır. Çalışmaya çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran, VKİ ≥ 95 persentil olan, , bilinen bir hastalığı bulunmayan, ilaç kullanmayan ve yaşları 6-18 yaş arası değişen 43 obez çocuk çalışma grubu olarak ve çalışma grubuyla benzer yaş, sosyodemografik özellikler ve cinsiyete sahip, kronik hastalığı bulunmayan VKİ <85 persentil olan 43 sağlıklı çocuk kontrol grubu olarak alındı. Tüm hastalarda ve kontrol grubunda kilo, boy, bel çevresi, kalça çevresi, kan basıncı ölçümleri yapılıp, bel kalça oranları hesaplandı. Kanda kreatinin, sistatin C düzeyleri ve 24 saatlik idrarda mikroalbümin, protein, Nasetil-β-D glukozaminidaz, sodyum ve TGF-β düzeyleri çalışıldı. Schwartz formülü kullanılarak glomerüler filtrasyon hızı (GFH) hesaplandı. Ultrasonografik olarak böbrek boyutları ve hacmi ölçüldü. statistiksel değerlendirmede ki-kare, t testi, Mann Whitney U, değişkenlerin bir biriyle olan korelasyonlarını incelemek için ise Pearson Correlation ve Kendall'stau-b testleri kullanıldı. p<0,005 değerleri istatiksel olarak anlamlı kabul edildi. Değerlendirmelerimiz sonucunda çalışma grubunda kontrol grubuna göre bel kalça oranı, sistolik ve diastolik kan basınçları, 24 saatlik idrarda protein, mikroalbümin ve sodyum atılımı, sol böbrek ve sağ böbrek hacim persentilleri anlamlı yüksek bulundu. Her iki grup arasında serum sistatin C, serum kreatinin, GFH, 24 saatlik idrarda TGF-β ve NAG atılımı açısından fark bulunmadı. Kontrol grubunda vücut kitle indeksi (VKİ) ile sistolik ve diastolik kan basınçları, GFH, mikroalbümin, sodyum, sağ ve sol böbrek hacimleri arasında pozitif bağıntı bulundu. Kontrol grubunda bel kalça oranı (BKO) ile sistolik ve diastolik kan basıncı, protein ve sodyum arasında anlamlı bağıntı bulundu. GFH ve her iki böbrek hacmi arasında pozitif bağıntı bulundu. Sistolik ve diastolik kan basınçları ile her iki böbrek hacmi arasında pozitif bağıntı bulundu. Sistolik ve diastolik kan basınçları ile sodyum ve mikroalbümin arasında pozitif bağıntı bulundu. Sonuç olarak, çocuklarda obeziteye bağlı böbrek hastalığında glomerüler hasarın erken belirteci olarak mikroalbüminüri, tübüler hasarın erken belirteci olarak 24 saatlik idrar sodyum atılımı kullanılabilir. Obez çocukların böbrek hacmi kontrol grubuna göre anlamlı yüksek olduğu için ORG'nin çocukluk çağında erken evrede glomerülomegali seklinde seyredip, yaş ilerledikçe glomerüloskleroza ilerleyebileceği sonucuna varıldı. Obezitenin hipertansiyon gelişiminde önemli bir risk faktörü olduğu gösterildi. Arteryel kan basınçları, proteinüri, sodyum atılımının BKO ile kolere olması santral obezitenin daha çok böbrek hasarına yol açabileceği sonucuna ulaştırdı.