Obez ev kadınlarına uygulanan farklı beslenme tiplerinin ve ev temelli egzersiz programının obezitede etkili myokin ve adipokinler üzerindeki rolünün belirlenmesi

Obezite, DSÖ tarafından tanımlandığı üzere, günümüzde küresel bir salgın olup, Türkiye de Avrupa'da en yüksek oranlara sahiptir. Bu durum, bireysel sağlık sorunlarının yanı sıra toplumsal ve ekonomik sonuçlar doğurmaktadır. Çalışmamız, obez ev kadınlarında farklı diyet modelleri (ketojenik, aralıklı oruç, vejetaryen) ve ev temelli egzersiz uygulamalarının; Adiponektin, apelin, IGF-1, irisin, miyostatin, glikoz ve insülin gibi obeziteyle ilişkili biyobelirteçler üzerindeki rolünü inceleyerek, obezite tedavisinde bireyselleştirilmiş ve sürdürülebilir yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Ön test-son test kontrol gruplu deneysel bir desenle yürütülen araştırmaya, Elazığ ve Diyarbakır'dan 19-45 yaş arası, son 3 ayda diyet yapmamış 108 ev kadını (96 obez, 12 normal kilolu) dahil edilmiştir. Çalışmada, gruplara altı hafta boyunca ev temelli egzersiz programları (haftada 3 gün, 30 dakika) ve/veya özel beslenme programları (vejetaryen, aralıklı oruç, ketojenik diyet) uygulanmıştır. Kontrol gruplarına ise müdahale yapılmamıştır. Öncesinde ve sonrasında katılımcıların fiziksel (boy, vücut ağırlığı, vücut kompozisyonu) ve biyokimyasal (Adiponektin, Apelin, IGF-1, İrisin, Miyostatin, Glikoz, İnsülin) ölçümleri alınarak, diyet ve egzersiz müdahalelerinin obeziteyle ilişkili biyobelirteçler üzerindeki etkileri ELISA yöntemiyle analiz edilmiştir. Normal dağılım gösteren verilerin ön test, son test verileri, grup içi ve gruplar arası farklılıkların ortaya koyulmasında repeat measure kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık (p<0.05) olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak obezitenin müdahale olmaksızın iyileşmeyen kronik bir durum olduğunu doğrulamıştır. Hem tek başına egzersiz hem de diyet müdahaleleri (ketojenik, vejetaryen, aralıklı oruç), kilo, VKİ ve VYY'de önemli düşüşler sağlayarak metabolik belirteçlerde iyileşmeler göstermiştir. Ancak, en kapsamlı ve sinerjik olumlu etkiler, egzersiz ve diyet kombinasyonları ile elde edilmiş; bu yaklaşımların tüm parametrelerdeki iyileşmeleri maksimum düzeye taşıdığı görülmüştür. Dolayısıyla, obeziteyle mücadelede düzenli fiziksel aktivite ile kişiselleştirilmiş diyet programlarının birleştirilmesi, en etkili ve sürdürülebilir stratejidir.