Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuk- ergenlerde öfke düzeyi ve depresyon ilişkisi

Obsesyon kişinin kendi zihninin ürünü olarak tanımladığı (düşünce sokulmasından farklı olarak), yok saymaya, bastırmaya ya da başka düşünce veya hareketlerle nötralize etmeye çalıştığı, benliği rahatsız eden (ego-distonik), yineleyici ve ısrarlı her türlü düşünce, dürtü ve imgeler, kompulsiyon ise, çoğu kez obsesif düşünceleri zihinden uzaklaştırmak için veya bu düşüncelerin verdiği sıkıntıyı azaltmak için yapılan ve irade dışı yineleyen hareketlerdir. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) bireylerin sosyal, mesleki işlevselliği ve toplumsal etkinlikleri üzerinde önemli ölçüde bozulmaya neden olan, obsesyon ve kompulsiyonlarla karakterize, kronik bir ruhsal bozukluktur. Obsesyon ve kompulsiyonların yanında küçük provakasyonlarla tetiklenen öfke patlamaları da kliniğe eşlik edebilmektedir. OKB ritüellerindeki kesinti, OKB ile ilgili taleplerin reddi ile ilişkili olabilen öfke patlamaları OKB semptomlarının yanında OKB'ye komorbid bozukluklar ile de ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada, OKB tanısı konulan çocuk ve ergenlerin sosyodemografik özellikleri ve komorbid psikiyatrik bozuklukların dağılımı, OKB tanısı konulan çocuk ve ergenlerin öfke düzeyleri ile komorbid bozukluklar arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Çalışmanın örneklemi Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk -Ergen Ruh Sağlığı ve hastalıkları Polikliniğine başvuran, DSM-V'e göre OKB tanısı konmuş ve zeka düzeyi normal saptanan, 11-18 yaş grubu 50 çocuk - ergenden oluşmuştur. Kontrol grubu, tanı grubu ile yaş ve cinsiyet özellikleri açısından eşleştirilmiş, bedensel ve ruhsal kronik hastalığı olmayan toplumdan rastgele örneklem yöntemi ile seçilmiş 50 çocuk ve ergenden oluşmuştur. Her iki grupta da çalışmadan dışlanma ölçütleri; okuma-yazma bilmeme, Mental retardasyonu olma, kafa travması, epilepsi ve başka major bir nörolojik bozukluğun bulunması olarak belirlenmiştir. Çalışmada çocuk ve ergenlerin depresyon belirtileri Çocuklar İçin Depresyon Envanteri (CDI) ile; anksiyete belirtileri Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği, obsesif-kompulsif belirtileri ve şiddeti Maudsley Obsesif Kompulsif Bozukluk Ölçeği ve Çocuklar için Yale –Brown Obsesyon-Kompulsiyon Ölçegi ile Öfke düzeyi Sürekli Öfke ve Öfke Tarzı Ölçeği belirlenmiş, sosyodemografik özellikler "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile saptanmış, komorbid bozukluklar DSM-V tanı ölçütlerine göre değerlendirilmiştir. Ayrıca her olguya zeka testi yaptırılmıştır. İstatistiksel analizde; gruplar arasında değişkenlerin karşılaştırılmasında Student t testi, Mann Whitney-U testi ve Chi-Square testi kullanılmıştır. p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Sonuç olarak OKB tanısı konulan grupta erkek/kız oranının 3/2 olduğu, %44'ünde (n=22) tek obsesyon, %56'sında (n=28) birden fazla obsesyon,28'inde (n=14) tek kompulsiyon tipi görülürken % 72 hastada (n=36) birden fazla kompulsiyon görüldüğü,en sık görülen obsesyonun %46 ile (n=23) kirlenme olduğu, bunu % 22 (n=11) ile dini obsesyonların ve %12 ile diğer obsesyonların izlediği, en sık görülen kompulsiyonun ise yıkama temizleme kompulsiyonunun %40 (n=20) olduğu, OKB tanısı konan çocuk ve ergenlerde en sık komorbid bozukluğun anksiyete bozukluğu (%72), ikinci sıklıkla depresif bozukluk olduğu (%32), %8 hastaya tiklerin de eşlik ettiği, kontrol grubuna göre daha sık depresif bozukluk ve anksiyete bozukluğunun görüldüğü, Hasta grubunda OKB şiddeti ile öfke içe puanları, sürekli öfke puanları ile öfke içe ve öfke dışa puanları, öfke içe puanları ile öfke dışa puanları pozitif korele, sürekli öfke puanları ile öfke kontrol, öfke dışa puanları ile öfke kontrol puanları negatif korele olarak, Yale Brown OKB şiddeti ile depresyon ve anksiyete puanları ve anksiyete puanları ile depresyon puanları pozitif korele olduğu, obsesyon ve kompulsiyon tipleri ve yaş grupları arasında ölçek puanları açısında anlamlı fark olmadığı saptanmıştır.