Öğretim üyelerinin algılarına göre nepotizm ve örgütsel güven arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; öğretim üyelerinin (Profesör, Doçent ve Doktor Öğretim Üyesi) nepotizm ve örgütsel güven algılarının belirlenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini, 2020-2021 yıllarında Fırat Üniversitesi'nde görev yapan 980 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup, araştırma farklı birimlerde görevli 280 öğretim üyesinden elde edilen verilerin analizi ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak McLaughin ile Ford (1985) ve Abdalla, Maghrabi ve Raggad (1998)'ın insan kaynaklarında görevli yöneticiler için geliştirdiği nepotizm ölçeğinin, Avcı ve Asunakutlu (2009) tarafından Türkçeye uyarlanmış Nepotizm Ölçeği kullanılarak öğretim üyelerinin nepotizm (NG) algıları ölçülmüştür. Öğretim üyelerinin örgütsel güven (ÖG) algılarını ölçmek için ise Büte (2011) tarafından yapılan çalışmanın sonucuna göre Özmen (2016)'in tezinde kullandığı Örgütsel Güven Ölçeği kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ile birleştirilerek toplanmıştır. Veriler, pandeminin etkisiyle Fırat Üniversitesi'nin e-posta sistemi üzerinden sanal ortama aktarılmış hali ile üniversitenin tüm birimlerinde görevli öğretim üyelerine gönderilerek çevrimiçi toplanması amaçlanmıştır. Ancak bu şekilde yeterli veriye ulaşılmaması üzerine ölçekler yüz yüze toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, güvenirlik, yüzde, frekanslar, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu Regresyon Analizine tutulmuştur. Analiz sonuçlarına göre örgütsel güven ölçeği ile nepotizm ölçeği arasında yüksek düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Buna göre örgütsel güven arttıkça nepotizmin azaldığı tespit edilmiştir. Determinasyon katsayısı (r2=0.56) dikkate alındığında örgütsel güvendeki artışın toplam varyansın (değişkenliğin) %56'sının nepotizmden kaynaklandığı söylenebilir. Öğretim üyelerinin mesleki kıdemleri değişkenine göre işlem kayırmacılığı alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edilirken diğer boyutlarda anlamlı farklılık görülmemiştir. Sonuç olarak nepotizm ve alt boyutları örgütsel güven için anlamlı bir yordayıcıdır.