Öğretmen algılarına göre Anadolu İmam Hatip liselerinde örgütsel kimlik, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmada, Anadolu imam hatip liselerinde görev yapan öğretmenlerin örgütsel kimlik, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışına ilişkin algıları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel araştırma tekniklerinin birlikte kullanıldığı "karma yöntem" uygulanmıştır. Araştırmanın nicel kısmında ilişkisel tarama modeli uygulanırken nitel kısmında ise durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri Podsakoff, MacKenzie, Moorman ve Fetter (1990) ve Moorman (1991) tarafından geliştirilen "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" ile Meyer, Allen ve Smith (1993) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" ve Arslan (2017) tarafından geliştirilen "İmam Hatip Okulları Örgütsel Kimlik Algısı Ölçeği" ölçme araçları ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel örneklemi, Türkiye İstatistik Kurumunun Türkiye Bölgeler Sınıflamasında Düzey 1 olarak belirlediği 12 coğrafi bölgeden seçilen, 23 ildeki 1506 Anadolu İmam Hatip Lisesi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel örrneklemi ise maksimum çeşitlilik ilkesiyle belirlenen ve Anadolu imam hatip lisesinde görev yapan 30 öğretmenden oluşmaktadır. Nicel veriler analiz edilirken genel olarak betimsel analiz, pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi; nitel veriler analiz edilirken içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel veri bulgularına göre anadolu imam hatip lisesi öğretmenlerinin örgütsel kimlik, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına ilişkin algı düzeyleri istatistiksel olarak genel ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca imam hatip lisesi öğretmenlerinin örgütsel kimlik, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına ilişkin algıları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Bunun yanında öğretmenlerin örgütsel kimlik ve örgütsel bağlılık algılarının örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın nitel araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin vatandaşlık davranışı göstermelerini etkileyen faktörlerin kişilik özellikleri, okul imajı, okul içi iletişim, okul aidiyeti, paydaş desteği, öğretmenlik mesleğine yaklaşım olarak tespit edilmiştir. Nicel ve nitel araştırmanın bulguları birlikte değerlendirildiğinde nicel ve nitel araştırma sonuçlarının birbirini desteklediği tespit edilmiştir.