Öğretmenlerin ilköğretim programlarının uygulanmasında ilköğretim okulu yöneticilerinden bekledikleri rollere ilişkin görüşleri

Bu çalışmada, ilköğretim programlarının uygulanmasında öğretmenlerin okul yöneticilerinden bekledikleri rollere ilişkin görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Nicel araştırma kapsamında, tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın evrenini Ankara iline bağlı Keçiören, Yenimahalle, Çankaya ve Kalecik ilçelerindeki ilköğretim okullarında görev yapan sınıf ve branş öğretmenleri oluşturmuştur. Kalecik ilçesi hariç diğer ilçelerdeki bütün okullarda görev yapan bütün sınıf ve branş öğretmenlerine ulaşmak çok zor olduğu için bu ilçelerdeki farklı nitelikleri haiz (alt sosyoekonomik seviyedeki yerleşim yerleri ilköğretim okulları, köy ilköğretim okulları, taşra ilçeler ilköğretim okulları, merkez ilçeler ilköğretim okulları, özel ilköğretim okulları, ilköğretim programlarının pilotlamasının yapıldığı okullar) okullar belirlenerek çalışma grubu oluşturma yoluna gidilmiştir.Çalışma grubuna, kişisel bilgi formu ve araştırmacının geliştirdiği ilköğretim programlarının uygulanmasında öğretmenlerin okul yöneticilerinden bekledikleri rolleri içeren 35 maddelik anket uygulanmıştır. Her bir maddenin karşısında ölçülmek istenen davranışın gösterilme sıklığını belirlemek üzere beşli likert tipi seçenekler verilmiştir.648 adet anket, Ekim 2009-Ocak 2010 döneminde araştırmacı tarafından örnekleme dâhil edilen okullardaki öğretmenlere tek tek dağıtılmıştır. Eksik ve hatalı doldurulan anketler de elendikten sonra değerlendirmeye alınan anket sayısı ise 558 olmuştur.Toplanan veriler SPSS 15.0 programına girilmiş ve bu program aracılığıyla analiz edilmiştir. Gruplar arasındaki anlamlılık testlerinde p=0.05 düzeyi esas alınmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Verilere ilişkin analizler, parametrik testlerle değil de iki grubu karşılaştırmada kullanılan parametrik olmayan Mann-Whitney ve ikiden fazla grubu karşılaştırmada kullanılan Kruskall Wallis testleri ile yapılmıştır.Öğretmenlerin ilköğretim programlarının uygulanmasında ilköğretim okulu yöneticilerinden bekledikleri rollere ilişkin görüşleri incelenmiş ve öğretmenlerden elde edilen bulgulara dayalı olarak aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkmıştır.1. Öğretmenlerin ilköğretim programlarının uygulanmasında okul yöneticilerinden bekledikleri rollerin öğretimsel liderlik rolleri olduğu anlaşılmıştır.2. Okul yöneticilerinin ilköğretim programlarının uygulanmasında öğretimsel liderlik rollerine ilişkin öğretmen görüşleri genel olarak incelendiğinde ?programların gerektirdiği kırtasiye (fotokopi vb.) ihtiyacının karşılanmasını sağlama? rolünü en sık gerçekleştirdikleri, ?öğretmenleri ders işlenişinde denetleme? rolünü ise en az sıklıkta gerçekleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.3. Okul yöneticileri; ?rehberlik ve bilgi kaynağı olma, fiziksel ortam yaratma ve gerekli kaynakları temin etme, program uygulamalarını ve öğretimi yönetme, kendi mesleki gelişiminin yanı sıra öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin sağlama, denetleme ve ölçme değerlendirme, eğitim faaliyetleri tasarlama ve düzenleme? öğretimsel liderlik rollerinin tamamını çoğu zaman gerçekleştirmektedir.4. Okul yöneticileri ?rehberlik ve bilgi kaynağı olma? boyutundaki rolleri çoğu zaman yerine getirmektedir.5. Okul yöneticileri ?fiziksel ortam yaratma ve gerekli kaynakları temin etme? boyutundaki rolleri çoğu zaman yerine getirmektedir.6. Okul yöneticileri ?program uygulamalarını ve öğretimi yönetme? boyutundaki rolleri çoğu zaman yerine getirmektedir.7. Okul yöneticileri ?kendi mesleki gelişiminin yanı sıra öğretmenlerin mesleki gelişimlerini sağlama? boyutundaki rolleri çoğu zaman yerine getirmektedir.8. Okul yöneticileri ?denetleme ve ölçme değerlendirme? boyutundaki rolleri çoğu zaman yerine getirmektedir.9. Okul yöneticileri ?eğitim faaliyetleri tasarlama ve düzenleme? boyutundaki rolleri çoğu zaman yerine getirmektedir.10. Okul yöneticilerinin ilköğretim programlarının uygulanmasında öğretmenlerin kendilerinden bekledikleri öğretimsel liderlik rollerinden en sık gerçekleştirdikleri ?fiziksel ortam yaratma ve gerekli kaynakları temin etme? alt boyutundaki rollerdir.11. Okul yöneticilerinin ilköğretim programlarının uygulanmasında öğretmenlerin kendilerinden bekledikleri öğretimsel liderlik rollerinden en az sıklıkta gerçekleştirdikleri ?denetleme ve ölçme-değerlendirme? alt boyutundaki rollerdir.12. Tek başına hiçbir rol ve alt boyutun gerçekleştirilme sıklığı ?her zaman? değildir.13. Okul yöneticilerinin ilköğretim programlarının uygulanmasındaki öğretimsel liderlik rollerini gerçekleştirme sıklığıyla ilgili öğretmen görüşleri öğretmenlerin; ?cinsiyetlerine, mesleklerindeki kıdemlerine, mezun oldukları okula, bulundukları okuldaki hizmet sürelerine, aynı yönetici ile çalışma sürelerine, sınıf ya da branş öğretmeni olmalarına, kendilerini ilköğretim programlarına hâkim görmelerine veya görmemelerine? göre değişmemektedir.Anahtar Kelimeler: İlköğretim programları, okul yöneticilerinin rolleri, öğretim programlarının uygulanması