Öğretmenlerin iş etiğine ilişkin algılarını yansıtan karşılaştırmalı kültürel bir araştırma: Türkiye - Avusturya örneği

Bu araştırmanın amacı Türkiye ve Avusturya'daki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda görevli sınıf ve branş öğretmenlerinin karşılaştırmalı olarak iş etiği tutum ve davranış algılarını belirlemektir. Bu doğrultuda öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algıları belirlenmiş ve öğretmenlerin demografik özelliklerinin, bu algılar üzerinde etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Türkiye, Bolu ili merkez ilçelerinde görev yapmakta olan 200 sınıf ve branş öğretmeni ve Avusturya, Viyana ili merkez ilçelerinde görev yapmakta olan 57 sınıf ve branş öğretmeni oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve İş Görenin İş Etiği Tutum ve Davranış Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek için araştırmacı tarafından yeniden açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Veriler yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann-Whitney-U ve Kruskal Wallis H testleri ile analiz edilmiştir. Araştırmada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır; Araştırma sonuçlarına göre, hem Türk hem Avusturyalı öğretmenlerinin iş etiği tutum ve davranış algıları yüksek düzeydedir. Ülkelere (Türkiye ve Avusturya) göre, öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algılarında bireysel alt boyutta anlamlı farklılık yoktur. Fakat örgütsel alt boyutta anlamlı bir farklılık vardır. Türk öğretmenlerin örgütsel boyutta iş etiği tutum ve davranış algıları daha yüksektir. Cinsiyete göre, Türk öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algılarında anlamlı bir fark yokken, Avusturya'da örgütsel alt boyutta ve toplam ölçek puanında anlamlı bir fark vardır. Bu bağlamda, kadın öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algısı erkek öğretmenlere göre daha yüksektir sonucuna ulaşılmıştır. Branşa göre, Türk öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algısında örgütsel alt boyutta; Avusturya'da bireysel ve örgütsel alt boyutlarda anlamlı farklılık yoktur. Ancak, Türkiye bireysel alt boyut ve toplam ölçek puanında, Avusturya'da ise toplam ölçek puanında anlamlı fark vardır. Bu bağlamda, sınıf öğretmenlerinin iş etiği algısı branş öğretmenlerinden daha yüksektir. Çalışma süresi değişkenine göre, Türkiye'de bireysel alt boyutta ve Avusturya'da örgütsel alt boyutta anlamlı fark vardır. Bu bağlamda, 0-5 yıl arası çalışma süresi olan öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algısı, 6-10, 11-15, 16 ve üzeri çalışma süresi olanlardan daha yüksektir. Anahtar Kelimeler: Ahlak, Etik, İş Etiği, İlkokul Öğretmeni