Oktakıs (alkiltiyo)-substitue ftasoliyaninlerin sentezi ve Ag(I), Pd(II) iyonlarıyla etkileşimi

ÖZET Ftalosiyaninler genellikle ftalonitril, ftalikanhidrit, ftalimid veya bunların substitüsyon ürünleri ile metal tuzları arasındaki reaksiyonlardan elde edilebilirler. Ftalosiyaninler genellikle güç çözünen bileşiklerdir. Ftalosiyanin kimyasındaki önemli bir hedef de çözünür ürünler elde etmektir. Çözünürlük, periferal olarak hacimli substitüentler (örneğin; -t-butil, -C^H^, -OC12H15) veya polar gruplar (örneğin; -S03Na, -NR3+) ilavesiyle başanlabilmektedir. Makrohalkalarda ftalosiyaninlerin çözünürlüğünü arttırmaktadır. Taç eter, monoaza ve tetra makro halkaları içeren ftalosiyaninlerin sentezi ve incelenmesi grubumuz tarafından yapılan çalışmaların büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu çalışmada 4,5-dikloro-l,2 disiyano benzenden yola çıkarak 4,5-bis (heksiltiyo)- (I) ve 4,5-bis (dodesiltiyo)-l,2 disyano benzenQa) türevleri elde edilmiştir. 4,5-bis (alkiltiyo) fitalonitrillerden (I, la) DBU ile metalsiz ve susuz metal tuzlanyla [NiC^, CuCl, CoCl2, Zn(OAc)2] bu tuzlara karşı gelen, periferal pozisyonlarda sekiz alkiltiyo- grubu taşıyan metalli ftalosiyaninler sentezlenmiştir. Bu ftalosiyaninlerin ftalosiyanin/metal oranı 1:4 olacak şekilde Ag ve Pd tuzlan ile kompleksleri elde edilmiştir. Kompleksleşme reaksiyonlarının, spektrofotokimyasal incelemeleri, Ag ile kompleksleşmenin agregasyona neden olmasına rağmen Pd tuzunun ilavesiyle agregasyonun yok olduğu ve 720 nm'de yeni bir Q bandının oluştuğunu göstermektedir. Elde edilen yeni maddelerin yapısı Elementel analiz, İR, UV-VIS, atomik absorpsiyon ve NMR'la aydınlatılmıştır. -v-