Okul motivasyonu ölçeğinin cinsiyete ve sınıf düzeyine göre ölçme değişmezliğinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencileri için okul motivasyonu ölçeğinin (Kan, Özhan ve Kaynak, 2017) cinsiyet ile sınıf düzeyi değişkenleri açısından ölçme değişmezliğini incelemek ve ölçeğin yapı geçerliğine ilişkin kanıt elde etmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Gaziantep ilinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören ortaokul kademesinde 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerindeki toplam 600 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan okul motivasyonu ölçeği, üç alt boyut ve toplamda 14 maddeden oluşan beşli Likert tipinde bir ölçektir. Verilerin analizine başlamadan önce analize ilişkin varsayımlar kontrol edilerek, veriler analize uygun hale getirilmiştir. İlk aşamada okul motivasyonu modeli, grubun tamamına ilişkin veri kullanılarak doğrulayıcı faktör analiziyle doğrulanmıştır. İkinci aşamada ise doğrulanan modelin cinsiyet ve sınıf düzeyi alt grupları arasında ölçme değişmezliğini sağlayıp sağlamadığı çok gruplu doğrulayıcı faktör analizi yöntemiyle aşamalı olarak test edilmiştir. Analiz bulgularına göre okul motivasyonu modelinin, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre kısmi metrik değişmezliği sağladığı gözlenmiştir. Dolayısıyla faktörlerin cinsiyet ve sınıf düzeylerine ilişkin alt gruplarda kısmen aynı şekilde ölçüldüğü söylenebilir. Okul motivasyonu ölçeğinden elde edilen puanlara dayanarak alt gruplar arasında karşılaştırmalar ve yorumlar yapılırken, modelin yapısal değişmezliği ve metrik değişmezliği sağladığı; ölçek değişmezliği ve katı değişmezliği sağlamadığı göz önünde bulundurulmalıdır.