Okul müdürlerinin yeşil dönüştürücü liderlik davranışları ile öğretmenlerin yeşil örgütsel davranışları arasındaki ilişkiler

Bu çalışmanın amacı, devlet ilkokul, ortaokul ve liselerinde görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin yeşil dönüştürücü liderlik davranışları ve öğretmenlerin yeşil örgütsel davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, Denizli ili Merkezefendi ilçesinde devlet okullarında çalışan ve kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla ulaşılan 435 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Yeşil Dönüştürücü Liderlik Ölçeği ve Yeşil Örgütsel Davranış Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde Mann-Whitney U, Kruskal– Wallis, Sperman rho korelasyon testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin okul müdürlerinin yeşil dönüştürücü liderlik davranışlarına yönelik değerlendirmelerinin "Ne katılıyorum ne katılmıyorum" şeklinde olduğu görülmüştür. Öğretmenler yeşil örgütsel davranışlarını "Her zaman" olarak belirlemişlerdir. Öğretmenlerin okul müdürlerine yönelik yeşil dönüştürücü liderlik algıları; okul müdürlerinin lisansüstü eğitim durumlarına göre ve öğretmenlerin önceden çevre konulu eğitim alması durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin aynı kategorik değişkenler bakımından yeşil örgütsel davranışları incelendiğinde cinsiyet, okul türü, kıdem, kitap okuma, çevre konulu eğitim ve lisansüstü eğitim durumlarına göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Erkek öğretmenlerin yeşil örgütsel davranışın çevresel katılım ve yeşil satın alma gibi davranışa dönük boyutlarında kadın öğretmenlere göre daha yüksek düzeyde davranış gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri arttıkça yeşil örgütsel davranışlarının artma eğiliminde olduğu ve ilkokullarda çalışan öğretmen gruplarının en yüksek yeşil örgütsel davranış puanına sahip oldukları belirlenmiştir. Çevre konulu eğitim alan öğretmenlerin yeşil örgütsel davranış puanları, çevre konulu eğitim almayan öğretmen gruplarına göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Lisans mezunu öğretmenlerin, lisansüstü eğitimi olan öğretmenlere göre yeşil örgütsel davranışın ekonomik duyarlılık alt boyutu puanları da anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin okul müdürlerinin yeşil dönüştürücü liderlik algıları ile öğretmenlerin yeşil örgütsel davranışları arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Eğitim yönetimi alanında oldukça sınırlı sayıda çalışılan yeşil dönüştürücü liderlik olgusuna yönelik bu araştırma, çevresel sürdürülebilirlik hedeflerinin okullarda uygulanması ve yeşil dönüştürücü liderliğin önemine dikkat çekmesi bakımından anlamlıdır. Anahtar Kelimeler: Yeşil dönüştürücü liderlik, yeşil örgütsel davranış, çevresel sürdürülebilirlik, eğitim yönetimi