Okul öncesi dönemde gelişimsel gecikme gösteren çocukların oyun davranışları ve normal gelişim gösteren akranları ile karşılaştırılması

Kalıtımsal ve çevresel faktörler gelişim üzerinde etkili olmakta, bazı çocuklar bir veya daha fazla gelişim alanında akranlarına göre gecikmeler yaşamaktadır. Gelişimi değerlendirme ve desteklemede oyun etkili bir araçtır. Oyun davranışları çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre farklılık göstermektedir. Bu çalışmada okul öncesi dönemde gelişimsel gecikme gösteren çocukların oyun davranışlarının incelenerek normal gelişim gösteren akranları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzurum ilinde MEB'e bağlı devlet anaokulu ve anasınıflarına devam eden 49-71 aylık 30 normal gelişim gösteren ve 30 gelişimsel gecikme gösteren toplam 60 çocuk oluşturmaktadır. Çocuklara Denver-2 Gelişimsel Tarama Testi uygulanmış, normal gelişim gösteren ve gelişimsel gecikmesi olan çocuk grupları belirlenmiştir. Her iki grup için Metin Aslan(2017) tarafından geliştirilen "36-71 aylık Çocuklar İçin Oyun Davranış Ölçeği" çocukların öğretmenleri tarafından doldurulmuştur. Veriler incelendiğinde normal dağılım görüldüğünden grupların karşılaştırılması için Parametrik testlerden Bağımsız Örneklem t-Testi analizi kullanılmıştır. Tüm çocuklarda ve normal gelişim gösteren çocuklarda erkeklerin kızlara göre daha çok itiş-kakış oyunları oynadığı görülürken, gelişimsel gecikme gösteren çocuklarda cinsiyet oyun davranışlarında herhangi bir fark yaratmamıştır. Yaş değişkenine bakıldığında tüm çocuklarda ve normal gelişim gösteren çocuklarda oyun davranışları farklılık göstermemiş, gelişimsel gecikme gösteren çocuklarda 61-71 aylık çocukların sessiz davranışı daha çok sergilediği görülmüştür. Normal gelişim gösteren ve gelişimsel gecikme yaşayan çocukların oyun davranışları karşılaştırıldığında, gelişimsel gecikme yaşayan çocukların sessiz davranış ve itiş kakış oyunlarını normal gelişim gösteren akranlarına göre daha fazla tercih ettiği, sosyal oyunları ise daha az tercih ettiği görülmüştür. Gelişimsel gecikme gösteren çocukların akranlarına göre farklılık görülen oyun davranışlarının desteklenmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Gelişimsel gecikme, Oyun, Oyun davranışları, Okul öncesi dönem.