Okul öncesi eğitim kurumlarına giden ve gitmeyen ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin alıcı ve ifade edici dil düzeyleri

Okulöncesi eğitim kurumlarına giden ve gitmeyen ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin alıcı ve ifade edici dil düzeylerini saptamak amacıyla yapılan bu çalışmada okulöncesi eğitim kurumlarına gitme durumu, sosyo-ekonomik düzey, cinsiyet, anne-baba öğrenim duru mu, kardeş sayısı ve doğuş sırası bağımsız değişkenler olarak, öğrencilerin alıcı ve ifade edici dil düzeyleri ise bağımlı değişkenler olarak kullanılmıştır.. Araştırmanın evrenini Ankara ilindeki ilkokul ve ilköğretim okullarında okuyan ilkokul birinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklerini alt ve üst sosyo ekonomik düzeyleri temsil eden dört ilkokuldan seçilen 50' şer öğrenci olmak üzere toplam 100 öğrenci oluşturmaktadır Öğrencilerin 50'si okulöncesi eğitim kurumlarına giden diğer 50'si ise gitmeyendir. Öğrencilerin 50'si kız, 50' si erkektir. Öğrencilerin seçilmesinde araştırmacı tarafından hazırlanan Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında öğrencilerin alıcı dil düzeylerini ölçmek için "Peabody Resim-Kelime Testi", ifade edici dil düzeylerini ölçmek içinde "Lügatçe ve Dil Testi" kullanılmıştır. Verilerin Analizi için %, X2 Bilgisayar Programı kullanılmış ve anlamlılık derecesi olarak 0.05 esas alınmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda aşağıdaki bulgular elde edilmiştir. Okul öncesi eğitim kurumlarına giden öğrencilerin alıcı dil düzeyleri ifade edici dil düzeyleri ("resimleri isimlendirme" ve "resimleri işlevlerine göre tanımlama" düzeyleri), gitmeyenlerden yüksek bulunmuştur (P<0.01). Alt Sosyo-ekonomik düzeydeki (ASED) okulöncesi eğitim kurumlarına (OÖEK) giden öğrencilerin alıcı ve ifade edici dil düzeyleri, gitmeyenlerden yüksek bulunmuştur (P<0.05). Üst sosyo-ekonomikII düzeydeki (ÜSED) öğrencilerin alıcı dil ve resimleri işlevlerine göre tanımlama düzeyleri arasında OÖEK gitme durumuna göre fark an lamsız (P>0.05), resimleri isimlendirmede ise anlamlıdır (P<0.05). ASED ve ÜSED öğrencilerin dil düzeyleri arasında ÜSED öğrenciler lehine anlamlı bir fark vardır (P<0.001). Kız öğrencilerden OÖEK gidenlerin dil düzeyleri gitmeyenler den istatistiksel olarak yüksekken (P<0.05) erkek öğrencilerin dil düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık yoktur (P>0.05). Kız ve erkek öğrencilerin dil düzeyleri arasında anlamlı bir fark yoktur (P>0.05). Anne ve baba öğrenim durumlarına göre öğrencilerin dil düzeyleri arasında yüksekokul mezunu olanlar lehine anlamlı farklar bulunmuştur. (P<0.001). Tek çocuk, üç-dört kardeş olan öğrencilerin dil düzeyleri arasında OÖEK gitme durumuna göre anlamlı fark yokken (P>0.05), iki kardeş olanlarda anlamlı fark bulunmuştur (P<0.01). Doğuş sırası farklı olan öğrencilerin alıcı dil düzeyleri arasında ilk çocuklar lehine anlamlı farklılık bulunmuş (P<0.05), ifade edici dil düzeyleri arasında ise anlamlı bir farklılık yoktur Alıcı dil düzeyi düşük olan öğrencilerin ifade edici dil düzeyleri de düşüktür. Araştırma bulguları bu konuda yapılan diğer araştırma bulgularıyla karşılaştırılarak tartışılmış ve konuyla ilgili önerilerde bulunulmuştur.